Η ουτοπική εικόνα του ελληνικού τουρισμού

άρθρο του Κυριάκου Διαμαντάκου


Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει μια διαρκή αύξηση του αριθμού των επισκεπτών δημιουργώντας μια επίπλαστη, ουτοπική εικόνα ότι όλα πάνε καλά.

Ας δούμε λοιπόν πού συνίσταται η ουτοπική αυτή εικόνα εξετάζοντας το μάκρο και μίκρο περιβάλλον του τουρισμού που συνδιαμορφώνει την εικόνα αυτή. Ας ξεκινήσουμε με την παγκόσμια εικόνα της οικονομίας, που η σταθεροποίησή της έστω και προς τα κάτω δίνει τη δυνατότητα προγραμματισμού διακοπών στους υποψήφιους τουρίστες.

Άμεσοι ανταγωνιστές του ελληνικού τουρισμού είναι οι βαλκανικές χώρες, η Αίγυπτος,η Ιταλία, η Ισπανία και ειδικότερα η Τουρκία. Επικεντρώνοντας στην Τουρκία, ο τουρισμός της γείτονος αντιμετωπίζει σοβαρότατα προβλήματα τα τελευταία χρόνια συνέπεια της ανασφάλειας που επικρατεί λόγω των συνεχών τρομοκρατικών ενεργειών και του αποτυχημένου πραξικοπήματος.

Εκ των ως άνω συνάγεται η αύξηση και του αριθμού των τουριστών στη χώρα μας, χωρίς ουσιαστική βελτίωση για τις τουριστικές επιχειρήσεις, και αυτό διότι οι μέρες παραμονής βαίνουν συνεχώς μειούμενες αλλά και τα χρήματα που ξοδεύουν οι τουρίστες κατακεφαλήν μειώνονται ραγδαία.

Τι πραγματικά φταίει για την κατάσταση αυτή; Ας προσεγγίσουμε τα δομικά προβλήματα της εικόνας αυτής, τα οποία είναι αρκετά και πάρα πολύ σοβαρά.

Αναλύοντας το τουριστικό μας προϊόν εντοπίζουμε σαφές πρόβλημα ανταγωνιστικότητος αυτού με έμφαση στην προσφορά ποιότητας η οποία θα προσέλκυε τουρίστες με υψηλά εισοδήματα. Οι υποδομές που εξυπηρετούν τον τουρισμό χειροτερεύουν συνεχώς, το ΠΔΕ βαίνει μειούμενο, αλλά η κυβέρνηση δεν κάνει χρήση ούτε του μειωμένου αυτού προγράμματος, προσπαθώντας παντοιοτρόπως να αυξήσει το πρωτογενές πλεόνασμα, δημιουργώντας τεράστιο πρόβλημα στην ελληνική οικονομία γενικότερα, ενώ ταυτόχρονα παρατηρούνται εμφανή σημάδια «κοπώσεως» του ελληνικού τουρισμού.

Ποιοι οι λόγοι που δημιουργούν το φαινόμενο αυτό; Απλά και κατανοητά η υπερφορολόγηση του τουριστικού προϊόντος δίνει το στίγμα της Πολιτείας έναντι στην «ατμομηχανή» της ελληνικής οικονομίας.

Αναλυτικότερα ο ΦΠΑ στη χώρα μας με όλες τις υπηρεσίες που συνδέονται με τον τουρισμό είναι σε πολύ υψηλό επίπεδο. Στη διαμονή η Ελλάδα έχει ΦΠΑ 13%, ενώ χώρες όπως οι Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία έχουν 10% και ακόμα χαμηλότερα στην Κύπρο με 9% και στην Πορτογαλία με 6%.

Ακολούθως στην εστίαση ο ΦΠΑ στην Ελλάδα επί κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑ αυξήθηκε στο 24% (από 13%), ενώ στην Πορτογαλία είναι στο 13%, στις χώρες όπως Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία στο 10% και στην Κύπρο στο 9%.

Ταυτόχρονα και άλλες επιβαρύνσεις, όπως φόροι αεροδρομίου, ασφαλιστικές εισφορές εργοδοτών και εργαζομένων, επιβαρύνουν το τουριστικό προϊόν υπέρμετρα, με όσα αυτό συνεπάγεται.

Η Τουρκία και η Αίγυπτος αρχίζουν να ανακάμπτουν μετά από τα μεγάλα προβλήματα που τις επηρέαζαν τα τελευταία χρόνια (πραξικοπήματα – τρομοκρατία – πολιτική αστάθεια). Αυτό αυτόματα και σε συνέχεια των ως άνω καταδεικνύει τις δυσκολίες που θα προκύψουν τα επόμενα χρόνια, τα οποία θα μετράμε απώλειες στον τουρισμό μας.

Η στροφή στο κομμάτι του ποιοτικού τουρισμού προσελκύοντας υψηλού εισοδήματος τουρίστες θα μπορούσε να αποτελέσει μια λύση στα προβλήματα. Η προσπάθεια αυτή θα πρέπει να συνοδευτεί με άρση των ιδεοληψιών μιας αριστερής νομενκλατούρας που κυβερνά τη χώρα, εχθρικής εν πολλοίς προς την επιχειρηματικότητα και ειδικά την τουριστική, πράγμα που ταλανίζει τα πιο παραγωγικά κομμάτια της ελληνικής οικονομίας.

Προτεινόμενες άμεσες ενέργειες η σύνταξη και η εφαρμογή ειδικού χωροταξικού σχεδίου για τον τουρισμό, η άμεση μείωση των φορολογικών βαρών που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τον τουρισμό.

Ειδικότερα:

• Η άμεση μείωση του ΦΠΑ της εστίασης στο 13% με σταδιακή επιπλέον μείωση του τουριστικού πακέτου (εστίασης και διαμονής στο 11%)

• Η κατάργηση του φόρου διανυκτέρευσης

• Η μείωση στους συντελεστές φορολογίας των επιχειρήσεων από το 29% στο 20%

• Η μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 30%.

Ταυτόχρονα η ενίσχυση της τουριστικής κρουαζιέρας με ξεκάθαρο θεσμικό πλαίσιο και με τη χρήση παραδοσιακών σκαριών, που αντί να διαλύονται μπορούν να διατηρηθούν και να αποδώσουν εισόδημα στους ιδιοκτήτες τους καθώς και νέες θέσεις εργασίας σε μικρές τοπικές κοινωνίες.

Ας ελπίσουμε ότι ο τουρισμός τα επόμενα χρόνια θα βρεθεί στη θέση που του αρμόζει ως η «ατμομηχανή» της ελληνικής οικονομίας. Αυτό με σιγουριά θα γίνει με μια επόμενη κυβέρνηση, αυτή της ΝΔ με πρωθυπουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, που δεν θα διέπεται από τις ιδεοληψίες της σημερινής.


Συντομογραφίες: ΠΔΕ – Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων

Πηγές: ΣΕΤΕ, ΕΟΤ, Wikipedia,WATA, U.F.T.A.A., IATA, Πρόγραμμα Τουρισμού ΝΔ  


Ο Κυριάκος Δ. Διαμαντάκος είναι τ. πρόεδος της ΝΟΔΕ Λακωνίας, μέλος του τομέα Τουρισμού ΝΔ, μέλος του τομέα Υγείας ΝΔ, οικονομολόγος MSc – MPA (2o πτυχίο ΟΔΑ).