Η Σπάρτη και το Ανοικτό Κέντρο Εμπορίου: “Εμπρός να μεγαλώσουμε τον υδροκεφαλισμό”

του Βαγγέλη Μητράκου


Μια πόλη είναι ένα σώμα ζωντανό, που, για να είναι υγιές, ΟΛΑ τα μέλη του πρέπει να αναπτύσσονται αρμονικά και σύμμετρα μεταξύ τους.

Στη Σπάρτη, όμως, συμβαίνει το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται μόνο στο κεφάλι – κέντρο της πόλης, γιατί αυτό επιβάλλουν τα διάφορα συμφέροντα που έχουν «επενδυθεί» εκεί αλλά και το ιδιότυπο “ολιγαρχικό, παρασκηνιακό σύστημα”, το οποίο θέλει να ελέγχει την πόλη και δεν επιτρέπει ΤΙΠΟΤΕ να αλλάξει σ’ αυτήν. Έτσι, έχουμε έναν σοβαρό και χρόνιο υδροκεφαλισμό της πόλης και μια, επίσης, σοβαρή και χρόνια ατροφία των εκτός κέντρου συνοικιών, που κρατά τη Σπάρτη καθηλωμένη σε μια νοσηρή στασιμότητα και υπανάπτυξη, την ώρα που άλλες πόλεις αναπτύσσονται, εξελίσσονται και φεύγουν με άλματα προς τα εμπρός.

Δυστυχώς, πρόσφατα, πανηγυρίστηκε στη Σπάρτη άλλη μια στρατηγική επιλογή η οποία θα έχει ως αποτέλεσμα τον περαιτέρω υδροκεφαλισμό της πόλης και την απίσχναση των συνοικιών, μια επιλογή που θα μεγαλώσει παραπέρα την ήδη τεράστια απόσταση κέντρου – περιφέρειας. Πρόκειται για τη δημιουργία του ανοικτού κέντρου εμπορίου (open mall) που εγκρίθηκε ύστερα από κοινό αίτημα του δήμου Σπάρτης και του Εμπορικού Συλλόγου, στο πλαίσιο της σχετικής πρόσκλησης του επιχειρησιακού προγράμματος “Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία”.

Σύμφωνα με τη φιλοσοφία του θεσμού, στο κέντρο της πόλης θα οριοθετηθεί μια περιοχή που μέσα σ’ αυτήν, όσες επιχειρήσεις συμμετέχουν στο πρόγραμμα, θα συναποτελούν το ανοικτό κέντρο εμπορίου της πόλης. Με τη χρηματοδότηση του προγράμματος οι επιχειρήσεις θα κάνουν εργασίες αναβάθμισής τους και δράσεις ανάπτυξης της επιχειρηματικότητάς τους και ο δήμος παράλληλες εργασίες και δράσεις ενιαίας αναβάθμισης του κέντρου, που θα καθοριστούν από τις μελέτες (ειδική αρχιτεκτονική μελέτη διαμόρφωσης ελεύθερων χώρων, ηλεκτρομηχανολογική μελέτη, κυκλοφοριακή μελέτη κλπ) οι οποίες θα εκπονηθούν στο πλαίσιο της χρηματοδότησης.

Σε κάθε περίπτωση τα ανοικτά κέντρα εμπορίου έχουν δεχθεί ισχυρή και τεκμηριωμένη κριτική ότι το σκεπτικό τους είναι μια απλή “έκθεση ιδεών” κι ότι αποπροσανατολίζουν, σκόπιμα, τους μικρομεσαίους από το να δουν και να αντιπαλέψουν τις πραγματικές αιτίες της κρίσης στην αγορά. Επίσης τεκμηριώνεται πως τα ανοικτά κέντρα εμπορίου θα λειτουργήσουν, τελικά, σε βάρος των εργαζομένων και των αυτοαπασχολούμενων και προς όφελος των πολυεθνικών και των μεγαθηρίων του λιανικού εμπορίου και της μαζικής εστίασης.

Ανεξάρτητα, όμως, απ’ αυτά, προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι ο δήμος Σπάρτης “σύρεται” σε μια στρατηγική επιλογή που θα επιδεινώσει αντί να ωφελήσει την κατάσταση της πρωτεύουσας. Αντί, δηλαδή, να κάνει σοβαρές, καινοτόμες και θεσμικές αναπτυξιακές παρεμβάσεις στην περιφέρεια της πόλης και του δήμου, επιδιώκοντας την αποκέντρωση, τη γεφύρωση του χάσματος κέντρου – συνοικιών – χωριών και την ολιστική – αρμονική ανάπτυξη της πόλης – δήμου, προχωρά σε μια επιλογή που, αντικειμενικά, τροφοδοτεί, συντηρεί και γιγαντώνει τις αιτίες ένεκα των οποίων η πόλη αυτή χάνει συνεχώς έδαφος σε σχέση με τις άλλες πρωτεύουσες της Πελοποννήσου.

Μένει να δούμε αν η νέα δημοτική αρχή και το νέο δημοτικό συμβούλιο θα συνεχίσουν να υπηρετούν την κατεστημένη – συντηρητική νοοτροπία υπέρ των ολίγων ή θα κάνουν την υπέρβαση και την ανατροπή που θα βγάλει το δήμο Σπάρτης από τη μιζέρια και θα τον ελευθερώσει από τις αλυσίδες που τον καθηλώνουν.