Και όμως με οικονομία μπορεί να προκύψει ανάπτυξη

0
432
anaptyxi

anaptyxi

Η οικονομική επιστήμη, για να μελετήσει καλύτερα τα θέματα του επιστημονικού της πεδίου, έχει διαμορφώσει το ερευνητικό της αντικείμενο με δύο είδη προσεγγίσεων: τη μικροικονομική και τη μακροοικονομική. Η πρώτη μελετά ατομικές και η δεύτερη τις γενικευμένου χαρακτήρα οικονομικές συμπεριφορές. Σε τελική φάση τα συμπεράσματα συγκρίνονται και προκύπτει ολοκληρωμένη διατύπωση στο μελετούμενο οικονομικό θέμα. Όμως -και αυτό είναι το σημαντικότερο- η μικροοικονομική ανάλυση των θεμάτων, ως περισσότερο άμεση, είναι εκείνη που δημιουργεί το πεδίο έρευνας και για τη μακροοικονομική. Και στις περισσότερες περιπτώσεις το τελικό αποτέλεσμα της μακροοικονομικής έρευνας συμπίπτει με τα συμπεράσματα της μικροοικονομικής.

Ο παραπάνω πρόλογος αποτελεί ομαλή εισαγωγή για την ανάλυση του θέματος το οποίο προσδιορίζει ο τίτλος αυτού του κειμένου, που αποτελεί, εξάλλου, και το κύριο ζητούμενο στην τρέχουσα κατάσταση της χώρας μας. Το θέμα ασφαλώς είναι η ανάπτυξη, με την οικονομική της έννοια, δηλαδή διαδικασία που οδηγεί στην αύξηση της αξίας των παραγόμενων προϊόντων και των προσφερόμενων υπηρεσιών. Η ανάπτυξη είναι το κύριο ζητούμενο σε μια πάσχουσα οικονομία, γιατί δημιουργεί θέσεις εργασίας και με την επιπλέον παραγωγή ενισχύει την κίνηση της αγοράς. Από τα νέα αυτά δεδομένα ενισχύονται και τα οικονομικά του κράτους μέσω της αύξησης των ποσών των εισπραττόμενων φόρων, στοιχείο που οδηγεί και σε διευκόλυνση αποπληρωμής των οικονομικών του υποχρεώσεων.

Ανάπτυξη ασφαλώς μπορεί να προκύψει και με την εισαγωγή ξένων κεφαλαίων για τη δημιουργία παραγωγικών επενδύσεων. Φαίνεται, όμως, ότι η πολιτική ρευστότητα στην οποία βρίσκεται, για παρατεταμένη χρονική περίοδο, η χώρα μας περιορίζει αυτή την πηγή ανάπτυξης.

Γι’ αυτό εκείνο που απομένει δεν είναι άλλο παρά ανάπτυξη διά των οικονομιών μας. Σπεύδομε να αναλύσομε τι εννοούμε, αρχίζοντας από το μικροεπίπεδο, δηλαδή τις ατομικού επιπέδου οικονομικές συμπεριφορές. Αυτές περιγράφονται μέσω της απαντήσεως στο ερώτημα: τι κάνει ο μέσος οικογενειάρχης όταν περιορίζονται οι οικονομικοί του πόροι; Η απάντηση είναι απλή: κάνει οικονομίες. Που σημαίνει, πρώτα μειώνει τα έξοδα που δεν αφορούν τις κύριες και βασικές του ανάγκες και στη συνέχεια, αφού οι ανάγκες αυτές καλυφθούν, προσπαθεί να διερευνήσει πώς μπορεί να αξιοποιήσει το τυχόν μικρό υπόλοιπο των οικονομιών του. Το αποτέλεσμα της διερεύνησης δεν είναι άλλο παρά η απόφασή του να το επενδύσει παραγωγικά, ώστε να μπορέσει μέσα από την απόδοση της επένδυσης να δημιουργηθεί νέο έσοδο.

Ατομικές συμπεριφορές όπως αυτή που περιγράφτηκε, σε γενικευμένο επίπεδο μπορεί να αποτελέσουν τρόπους αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης μέσω της «έσωθεν» χρηματοδοτούμενης ανάπτυξης.

Είμαστε βέβαιοι ότι η μεγάλη πλειονότητα των συμπολιτών μας κινείται κάτω από τέτοιου είδους λογικές. Εκείνο, όμως, που δημιουργεί προβληματισμό είναι το πώς αυτές οι ατομικές συμπεριφορές μπορούν να διαμορφώσουν αποτελεσματικές συνθέσεις. Για να προκύψει αποτελεσματικότητα απαιτείται σταθερή κατευθυντήρια πορεία σε μακροεπίπεδο, δηλαδή σταθερή οικονομική πολιτική της χώρας, όπως προσδιορίζεται μέσω των σχετικών κυβερνητικών αποφάσεων. Δυστυχώς αυτό το στοιχείο βρίσκεται σε μεγάλη ανεπάρκεια, γεγονός που περιορίζει σημαντικά και την οικονομική αποτελεσματικότητα της «έσωθεν» ανάπτυξης. Φαίνεται ότι οι -πολιτικής προελεύσεως- παθογένειες που δημιούργησαν την παρατεταμένη χρονικά οικονομική κρίση εξακολουθούν να υφίστανται, παρά τα δεινά που έχουν δημιουργήσει στους πολίτες. Δυστυχώς, και οι πολίτες έχουν τη δική τους ευθύνη μέσω της συμμετοχής τους στις εκλογικές διαδικασίες. Αισιοδοξία μπορεί να προκύψει μόνο από τη διαπίστωση ότι με πολύ αργούς ρυθμούς διαμορφώνεται μια προσαρμογή της οικονομικής κατάστασης μετά από ρεαλιστικότερες προσεγγίσεις της υπάρχουσας κατάστασης.

Η δυνατότητα ανάπτυξης κάνοντας οικονομίες, που ακόμα δεν έχει συνειδητοποιηθεί πλήρως σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο, μπορεί ευκολότερα να προσεγγιστεί σε χαμηλότερου επιπέδου κοινωνικούς θεσμούς, όπως για παράδειγμα η αυτοδιοίκηση και μάλιστα σε αυτοδιοικητικές εκφράσεις με μικρές αυτοδιοικητικές περιφέρειες, όπως στην περιοχή μας. Εκεί που η εκλεγμένη αυτοδιοίκηση διακρίνεται για τους διευρυμένους ορίζοντές της, ο τρόπος λειτουργίας του θεσμού πλησιάζει με εκείνον της λειτουργίας των υγιών ατομικών συμπεριφορών που περιγράψαμε πιο πάνω. Δηλαδή διακρίνεται για τον περιορισμό των εξόδων σε μη βασικές ανάγκες, τη διαμόρφωση πραγματικού οικονομικού πλεονάσματος και τη διοχέτευσή του σε παραγωγικές επενδύσεις διευρυμένης κοινωνικής ωφελιμότητας. Το πλαίσιο αυτό λειτουργίας, συνδυασμένο με αποκέντρωση στις κοντινότερες προς τους πολίτες θεσμικές αυτοδιοικητικές εκφράσεις, αλλά και ισχυρό κεντρικό συντονισμό των επιλεγόμενων δράσεων, θα μπορούσε να δημιουργήσει σημαντικά αναπτυξιακά αποτελέσματα. Αποτελέσματα που θα μπορούν με μεταφερθούν ως πρότυπα λειτουργίας και στην κεντρική πολιτική διακυβέρνηση. Για να μπορέσει, έτσι, να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των πολιτικών της ενεργειών και να δημιουργήσει τις αναγκαίες ωθήσεις εξόδου από την οικονομική της αναποτελεσματικότητα.

Η συντακτική επιτροπή της εφημερίδας

Μανιάτικη Αλληλεγγύη”

________________________________________________________________________________

(Αναδημοσίευση από το φύλλο Μαΐου της εφημερίδας)