«Καρδιά του πολιτικού ζητήματος αποτελεί η κοινωνικά δίκαιη διαχείριση της κρίσης»

0
194
stilo

stilo

άρθρο του Νίκου Ευστρ. Μαραμπέα

Τα πέντε χρόνια που η κρίση βγήκε στην επιφάνεια, πολλές -μέχρι τότε αφανείς- όψεις της έχουν αποκαλυφθεί. Η εμπειρία που δημιουργήθηκε έτσι, σ’ εκείνους που θέλουν να βλέπουν με το φακό της αντικειμενικότητας τα πράγματα, είναι πολύτιμη και τους επιτρέπει να οδηγούνται σε ώριμες κρίσεις για τα θέματα που εμφανίζονται στην επικαιρότητα. Θέλω να πιστέυω ότι ανήκω σε αυτή την κατηγορία. Αυτό μου δίνει τη δυνατότητα να εκφράζω τις απόψεις μου για τα επίκαιρα θέματα που απασχολούν μεγάλες κατηγορίες συμπολιτών μας, όπως αυτό που αποτυπώνεται στον τίτλο αυτού του κειμένου.

Έχω τη γνώμη, την καταθέτω σε κάθε ευκαιρία που μου δίνεται, ότι η «καρδιά» της εκτεταμένης χρονικά, πολύπλευρης κρίσης, που οδηγεί μέχρι την εξουθένωση το μεγαλύτερο μέρος των συμπολιτών μας, βρίσκεται στον τρόπο διαχείρισης των κοινών υποθέσεων από τους εντεταλμένους εκπροσώπους μας. Φαίνεται ότι αυτό έχει γίνει κατανοητό και από την πλειοψηφία των πολιτών, συμπέρασμα που προκύπτει από τις εκλογικές αποδοκιμασίες, ιδιαίτερα εκείνων που δημιούργησαν την ψεύτικη οικονομική ευημερία των δύο προηγούμενων δεκετιών μέσω του εκτεταμένου κρατικού δανεισμού. Αυτού του είδους η διαχείριση γίνεται πλέον κατανοητό ότι ήταν σκόπιμη και σε γνώση των συνεπακόλουθων αρνητικών της αποτελεσμάτων. Και αυτό γιατί αυτές οι επιλογές οδηγούσαν σε εύκολη πολιτική αναπαραγωγή των πρωταγωνιστών τους. Το ότι τελικά δημιουργήθηκε μια πολιτική ελίτ χειρότερη από εκείνη που επιχειρούσε να αντικαταστήσει, έχει και αυτό αξιολογηθεί αντικειμενικά από το εκλογικό σώμα. Δυστυχώς σε αυτή την αρνητική αξιολόγηση συμπεριλήφθηκαν εκτός από τα πρόσωπα και πολλές υψηλού περιεχομένου έννοιες που αυτά τα πρόσωπα χρησιμοποιούσαν στον πολιτικό τους λόγο. Το αν πολλά από αυτά τα πρόσωπα που πρωταγωνιστούσαν εκείνη την περίοδο μπορούν να εξαγνιστούν μέσω της πολιτικής τους μετανάστευσης είναι ζητούμενο του μέλλοντος, που και αυτό θα προκύψει είτε μέσω των μηχανισμών πρόληψης είτε μέσω των μηχανισμών απολογισμού ζημιών που θα προσδιοριστούν τελικά στη βούληση του κυρίαρχου στις δημοκρατίες εκλογικού σώματος.

Αν αυτά που προηγήθηκαν αφορούν τις πολιτικές διαχειρίσεις του παρελθόντος και του μέλλοντος, μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι τρέχουσες πολιτικές διαχειρίσεις, με τις οποίες επιχειρώ να ασχοληθώ στη συνέχεια, αρχίζοντας από μία προεισαγωγική παρένθεση. Η πολιτική επικοινωνία μπορεί να γίνεται είτε μέσω επαφών των πολιτικών με άτομα και μικρές ομάδες είτε μέσω έργων και ενεργειών που απευθύνονται στο σύνολο της κοινωνίας. Έχω από πολύ παλιά καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η δεύτερη μορφή επικοινωνίας παράγει σταθερότερα πολιτικά αποτελέσματα, και για τους πολιτικούς και για την κοινωνία. Η πεποίθησή μου αυτή ισχυροποιείται σε χρονική συγκυρία όπως η τωρινή, κατά την οποία οι πολίτες βρίσκονται σε εγρήγορση και παρακολουθούν τις τυχόν ρουσφετολογικές και συντεχνιακές πολιτικές επιλογές, αξιολογώντας αρνητικά εκείνους που τις επιχειρούν. Και αυτό για τον απλούστατο λόγο ότι τις οικονομικές τρύπες που δημιουργούνται έτσι καλείται να τις καλύψει το σύνολο της κοινωνίας διά της φορολογίας, αφού δανεισμοί πλέον δεν υπάρχουν.

Κλείνοντας την παρένθεση ξαναγυρίζω στην τελική φάση του θέματος μέσω ερωτήματος: Ποιου είδους πολιτική διαχείριση των οικονομικών της χώρας αναμένει ο μέσος πολίτης από τους πολιτικούς εκπροσώπους του, εκδηλώνοντας την ευαρέσκειά του γι΄αυτούς διά της ψήφου του; Σπεύδω να δώσω την υποκειμενική μου απάντηση στο ερώτημα και να την αιτιολογήσω. Ο μέσος πολίτης, ιδιαίτερα σε αυτή την κρίσιμη περίοδο, αποδέχεται έστω και με δυσφορία οικονομικά μέτρα που χαρακτηρίζονται από καθολικότητα ως προς τους υπόχρεους, αλλά και με αναλογικότητα ως προς την οικονομική δυνατότητα των πολιτών. Η γενική πολιτική δυσαρέσκεια που εκφράζεται απέναντι στους διαχειριστές των κοινών οφείλεται στο ότι ο πιο πάνω διατυπωμένος κανόνας δεν έχει εφαρμοστεί πλήρως ή έστω ακόμα δεν έχουν φανεί στην πράξη χειροπιαστά αποτελέσματα της εφαρμογής του. Η εμφάνιση χειροπιαστών και μετρούμενων αποτελεσμάτων στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και ο περιορισμός της υπερβάλλουσας δαπάνης στην κρατική διαχείριση αποτελεί ένα ακόμα κριτήριο για την πολιτική αξιολόγηση των πολιτικών από τους πολίτες.

Τελειώνω αυτό τον προβληματισμό σημειώνοντας ότι η κοινωνία έχει ωριμάσει πολιτικά από την κρίση, αποφεύγοντας γενικά να επενδύει στο λαϊκισμό και τους εκπροσώπους του. Και αυτό για δύο λόγους: Ο ένας είναι ότι θεωρεί τον λαϊκισμό ως έναν από τους κύριους παράγοντες δημιουργίας της παρατεταμένης κοινωνικο–οικονομικής κρίσης που βιώνομε. Ο άλλος είναι ότι οι λαϊκιστές, σ’ αυτή τουλάχιστο τη φάση, δεν έχουν «πραμάτεια» να προσφέρουν. Με άλλα λόγια: «Οι ιθαγενείς κατάλαβαν ότι οι χάντρες των λαϊκιστών δεν είναι χρυσαφένιες», αλλά γυάλινες…

____________________________________________

(Αναδημοσίευση από το φύλλο Αυγούστου της εφημερίδας «Μανιάτικη Αλληλεγγύη»)