Καταρροϊκός πυρετός: Ανάγκη για μια άλλη αντιμετώπιση

0
384
Xrysadakos Stavros

Xrysadakos Stavros

άρθρο του γεωπόνου Σταύρου Χρυσαδάκου

 

Η αναμενόμενη εμφάνιση της νόσου του καταρροϊκού πυρετού στάθηκε ικανή να διαλύσει το “success story” της συγκυβέρνησης ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, όσον αφορά στον πρωτογενή τομέα.

Η εμφάνιση της νόσου και η ανάγκη αντιμετώπισής της αποκάλυψαν την αποδιάρθρωση και την υπονόμευση των δημόσιων κτηνιατρικών υπηρεσιών.

Υπενθυμίζεται ότι η χώρα έχει καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο από το έτος 2009 για την ανεπάρκεια προσωπικού στις υπηρεσίες που είναι επιφορτισμένες με τη διεξαγωγή κτηνιατρικών ελέγχων (υπόθεση C-331/07).

Η έλλειψη προληπτικών μέτρων σε συνδυασμό με τον αποδεκατισμό των υπηρεσιών αυτών ευνόησαν την εξάπλωση της νόσου. Προϊστάμενοι και διευθυντές των αρμόδιων υπηρεσιών αναφέρουν εγγράφως ότι δεν διαθέτουν επιστημονικό και βοηθητικό προσωπικό και δεν έχουν την ικανότητα να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του σχεδίου έκτακτης ανάγκης.

Η νόσος έχει εξαπλωθεί σε όλη την Περιφέρεια Πελοποννήσου και συνιστά σοβαρή απειλή για την αιγοπροβατοτροφία αυτής. Κρούσματα εμφανίστηκαν και στην υπόλοιπη Ελλάδα.

Οι επιπτώσεις της νόσου είναι δραματικές για την οικονομία των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, διότι χάνονται ζώα (θνησιμότητα 1% – 30%) και επίσης μειώνεται η παραγωγικότητα σε γάλα και κρέας των ζώων εκείνων που θα νοσήσουν αλλά δεν θα αποβιώσουν.

Τα μέτρα αντιμετώπισης που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα είναι ελλιπή και ανεπαρκή, και η όποια προσπάθεια “έχει κολλήσει”

– στην έλλειψη επιστημονικού και βοηθητικού προσωπικού,

– στην έλλειψη διαθέσιμων πιστώσεων,

– στην έλλειψη υλικών και εφοδίων (αυτοκίνητα, καύσιμα, παγίδες κλπ),

– στις γραφειοκρατικές διαδικασίες και στις επικαλύψεις αρμοδιοτήτων.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον,

Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ουσιαστικά σιωπά. Εξαντλείται σε συσκέψεις κορυφής.

Η Περιφέρεια Πελοποννήσου, για να βγει από το αδιέξοδο που περιγράφηκε παραπάνω, επιχείρησε έναν γνωστό τακτικό ελιγμό. Με προγραμματική σύμβαση ύψους 500 χιλιάδων ευρώ πλέον ΦΠΑ ανέθεσε στην αναπτυξιακή εταιρεία ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΑΕ την επίλυση ενός μέρους του προβλήματος. Ουσιαστικά ανέθεσε την καταπολέμηση του ξενιστή (κουνουπιού) που μεταδίδει τον ιό του καταρροϊκού πυρετού. Ωστόσο μέχρι σήμερα, έναν μήνα μετά την απόφαση, δεν έχει αναληφθεί καμία πρωτοβουλία ή δράση σε εφαρμογή της εν λόγω σύμβασης.

Η αποτελεσματικότητα επίσης της σύμβασης αυτής ελέγχεται διότι:

i. η επιστημονική ομάδα παρακολούθησης του όλου έργου προβλέπεται να στελεχωθεί από το ήδη ελλιπές προσωπικό των δημόσιων κτηνιατρικών υπηρεσιών

ii. δεν υπάρχει επιστημονικός σχεδιασμός της εντομολογικής επιτήρησης του ξενιστή και δεν προκύπτει ακόμα από ποιον και πώς θα γίνεται η ταυτοποίηση του ξενιστή και η μελέτη των μετακινήσεών του

iii. δεν διασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα των προβλεπόμενων ψεκασμών. Από τις οδηγίες των ερευνητικών ιδρυμάτων και την εμπειρία άλλων περιοχών, οι ψεκασμοί επιβάλλεται να είναι μαζικοί, στοχευμένοι, συγχρονισμένοι και επαναλαμβανόμενοι σε εβδομαδιαία βάση σε επίπεδο μιας ολόκληρης γεωγραφικής – χωρικής ενότητας. Μόνο έτσι μπορεί να υπάρξει ο έλεγχος του ξενιστή και ο “καθαρισμός” μιας ενότητας.

iv. δεν υπάρχει πρόνοια και σχεδιασμός για το συγχρονισμό μεταξύ των ψεκασμών με εντομοκτόνα από τα συνεργεία της αναπτυξιακής εταιρείας και των ψεκασμών από τους ίδιους τους παραγωγούς με εντομοαπωθητικά επί των ζώων.

Από όλα τα παραπάνω προκύπτει η ανάγκη επανασχεδιασμού της όλης προσπάθειας αντιμετώπισης του προβλήματος. Ο επανασχεδιασμός οφείλει να γίνει σε τρεις άξονες:

1. Λήψη μέτρων για την ουσιαστική, έγκυρη και σε βάθος ενημέρωση τόσο των κτηνοτρόφων όσο και του καταναλωτικού κοινού με ευθύνη του ΥΠΑΑΤ.

2. Η Περιφέρεια Πελοποννήσου επιβάλλεται να επανεξετάσει το περιεχόμενο της προγραμματικής σύμβασης στην κατεύθυνση της επιστημονικής ορθότητας, της αποτελεσματικότητας, και να λάβει μέτρα για την επιτάχυνση της εφαρμογής της. Επίσης είναι αυτονόητο ότι θα πρέπει να απαιτήσει με όλα τα μέσα τη στελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών, γεγονός που αποτελεί άλλωστε και κοινοτική υποχρέωση.

3. Το ΥΠΑΑΤ οφείλει να προχωρήσει άμεσα στην έγκριση προγράμματος οικονομικών αποζημιώσεων και ενισχύσεων για τους πληγέντες κτηνοτρόφους. Αυτές θα αφορούν:

– τις απώλειες σε ζωικό κεφάλαιο και τις απώλειες που θα υπάρξουν λόγω μείωσης της παραγωγής σε γάλα και σε κρέας. Βάση μπορεί να αποτελέσει το αντίστοιχο πρόγραμμα του 2012 μετά από την επικαιροποίησή του σύμφωνα με τις σημερινές τιμές της αγοράς

– το κόστος προμήθειας των εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών με μικρό χρόνο αναμονής

– το κόστος αγοράς και μεταφοράς ζωοτροφών για τα κοπάδια που βρίσκονται σε καθεστώς καραντίνας.

Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τη βιολογία του ξενιστή αναμένεται να υπάρξει έξαρση του προβλήματος τους φθινοπωρινούς μήνες, οπότε θα έχουμε ήπιες θερμοκρασίες (20-24 oC) και υψηλή σχετική υγρασία.

Το στοίχημα του ελέγχου μιας γενικευμένης επιζωοτίας καταρροϊκού πυρετού μπορεί να κερδηθεί εφόσον υπάρξει συνεργασία των εμπλεκομένων μερών και στήριξη αφενός μεν στα επιστημονικά δεδομένα και αφετέρου δε στην εμπειρία του παρελθόντος.

Η λύση του πανελλαδικού εμβολιασμού, η οποία προτάθηκε τελευταία από μερίδα κτηνοτρόφων, θα πρέπει να αντιμετωπισθεί με ιδιαίτερη προσοχή και επιφυλακτικότητα. Και τούτο, διότι υπάρχει μεγάλο πλήθος οροτύπων (μορφές του ιού), όπως επίσης και τα εμβόλια δεν στερούνται παρενεργειών.

Σε κάθε περίπτωση, το τελικό αποτέλεσμα βρίσκεται στα χέρια των κτηνότροφων, οι οποίοι επιβάλλεται να παρακολουθούν, να διεκδικούν και να απαιτούν την καλύτερη δυνατή εφαρμογή του σχεδίου έκτακτης ανάγκης για την προάσπιση των οικονομικών τους συμφερόντων.

O ΣΥΡΙΖΑ στήριξε και στηρίζει τους αγώνες των κτηνοτρόφων για άμεσες λύσεις που θα διασφαλίζουν το μέλλον της προβατοτροφίας, ενός κλάδου που έχει πολλά να προσφέρει στην παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας.