Μεταχρωματικό έλκος πλάτανου: Φόβοι για χιλιάδες νεκρά δέντρα στο Δήμο Σπάρτης αν δεν ληφθούν μέτρα πρόληψης

0
1357

Την προσεχή Δευτέρα, τον Δεκαπενταύγουστο, θα γίνουν πολλές γιορτές και πανηγύρια σε πολλά χωριά, ξωκκλήσια, πηγές και άλλες θέσεις ιδιαίτερης ομορφιάς. Στις περισσότερες τοποθεσίες όπου θα γίνουν οι εκδηλώσεις για την Παναγία κάπου φυτρώνει κι ένας -τουλάχιστον- πλάτανος, το μεγαλειώδες και σκιερό δέντρο.

Όμως η προετοιμασία για τις γιορτές που θα γίνουν κοντά και κάτω από πλατάνια κρύβει έναν μεγάλο κίνδυνο γι’ αυτά: κάθε μικροκλάδεμα ή κόψιμο κλαδιού ή πλήγωμα του κορμού (πχ για να καρφωθεί ένα φωτιστικό) ή πλήγωμα της ρίζας με κάποιο χωματουργικό μηχάνημα μπορεί να οδηγήσει σύντομα σε θάνατο του δέντρου. Κι αυτό διότι στην περιοχή μας, στα όρια του δήμου Σπάρτης, έχει εξαπλωθεί ραγδαία τα τελευταία 2-3 χρόνια μια εξαιρετικά θανατηφόρα και καταστροφική ασθένεια που προσβάλλει τα πλατάνια. Πρόκειται για το «μεταχρωματικό έλκος του πλατανιού», το οποίο προκαλείται από έναν μικροσκοπικό μύκητα που αναπτύσσεται μέσα στο ξύλο των δένδρων και προσβάλλει τις ρίζες, τον κορμό και τα κλαδιά.

Τα συμπτώματα της ασθένειας:
Στα αρχικά στάδια τα προσβεβλημένα πλατάνια εμφανίζουν μειωμένη βλάστηση, μικροφυλλία ή/και χλώρωση (κιτρίνισμα) των φύλλων.
Στα μεγάλα δένδρα παρατηρούνται νεκρά κλαδιά, συνήθως στη μία πλευρά του δένδρου, ενώ στη συνέχεια η προσβολή επεκτείνεται και στα υπόλοιπα κλαδιά.
Σε μικρότερα δένδρα παρατηρείται ολική νέκρωση του δένδρου μέσα σε μία βλαστική περίοδο.
Στις εστίες προσβολής διακρίνονται συνήθως νεκρά δένδρα και δίπλα τους άλλα δένδρα σε διάφορα στάδια προσβολής, με νεκρούς κλάδους και κιτρινισμένα φύλλα.
Στα προσβεβλημένα δένδρα που δεν έχουν νεκρωθεί ακόμα, όταν αφαιρεθεί ο φλοιός, παρατηρείται μεταχρωματισμός του ξύλου σε μορφή λωρίδων χρώματος κυανόμαυρου έως καστανόμαυρου.

metaxromatiko elkos platanouΟ θάνατος όσων πλατανιών προσβληθούν είναι -με τα σημερινά δεδομένα- αναπόφευκτος. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει φάρμακο ή ίαση για την ασθένεια αυτή. Ο μόνος τρόπος να την περιορίσουμε και να την καθυστερήσουμε είναι η πρόληψη. Δυστυχώς αρκεί ένα μολυσμένο κομμάτι πριονίδι ή ένα μικρό μολυσμένο κομμάτι ρίζας να μεταφερθεί με πλήγωση σε υγιές πλατάνι, για να αρρωστήσει και να πεθάνει κι αυτό!
Επειδή η αρρώστια έχει παρατηρηθεί σε πάρα πολλά σημεία στην περιοχή του δήμου μας, είναι σοφό να θεωρήσουμε ότι κάθε εργαλείο κοπής ξύλου και κάθε χωματουργικό μηχάνημα που δεν έχει απολυμανθεί είναι πολύ πιθανό να κουβαλάει το μόλυσμα.

Για το λόγο αυτό, ο δήμος Σπάρτης εφιστά την προσοχή σε όλους τους πολίτες:

• Ο καλύτερος τρόπος να προλάβουμε την ασθένεια είναι η αποφυγή παρεμβάσεων. Δηλαδή είναι καλύτερο να αποφύγουμε την υλοτομία, κλάδευση και την με οποιονδήποτε τρόπο πλήγωση των πλατανιών. Να αποφύγουμε την είσοδο μηχανημάτων και τις πάσης φύσεως χωματουργικές εργασίες σε περιοχές που φύονται πλατάνια.

• Στην περίπτωση που δεν μπορεί να αποφευχθεί η παρέμβαση, πρέπει οπωσδήποτε να έχει γίνει νωρίτερα απολύμανση των εργαλείων ή/και μηχανημάτων που ενδέχεται να πληγώσουν τα πλατάνια. Εκσκαφικά μηχανήματα που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν σε περιοχές με πλατάνια θα πρέπει να πλένονται με επιμέλεια και να απολυμαίνονται. Επίσης, όλα τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται σε πλατάνια πρέπει να απολυμαίνονται πριν και μετά τη χρήση τους.
Για την απολύμανση εργαλείων να χρησιμοποιείται διάλυμα χλωρίνης 20% ή πράσινο οινόπνευμα. Επίσης, για την απολύμανση μηχανημάτων να χρησιμοποιούνται απλά απολυμαντικά σκευάσματα με τεταρτοταγή άλατα του αμμωνίου. Ο καθαρισμός και η απολύμανση των εργαλείων και μηχανημάτων πριν και μετά τις εργασίες σε περιοχές με Πλατάνια πρέπει να είναι σχολαστικός, γιατί μικρή ποσότητα μολύσματος αρκεί για να μεταφερθεί η αρρώστια.

Για σχετικές πληροφορίες και την επισήμανση ασθενών δέντρων μπορείτε να απευθύνεστε στα κατά τόπους δασαρχεία, στη Δ/νση Δασών, στη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας της Περιφερειακής Ενότητας Λακωνίας, καθώς και στους γεωπόνους πρασίνου του δήμου Σπάρτης (τηλέφωνα 27313 61133 και 27310 89300).
Εξειδικευμένες πληροφορίες παρέχονται στην ειδική ιστοσελίδα του Εργαστηρίου Δασικής Παθολογίας του Ινστιτούτου Μεσογειακών και Δασικών Οικοσυστημάτων του ΕΛ.Γ.Ο. «Δήμητρα», στο http://www.fria.gr/platanos/index.html.