«Μικρή ελεγεία αποχαιρετισμού»

0
192
leyko triantafyllo

leyko triantafyllo

(Για τον Παρασκευά Φουντά)

Έχει λεχθεί πως οι άνθρωποι δύο πράγματα δεν τολμούν να κοιτάξουν κατάματα∙ τον ήλιο και το θάνατο. Ο ήλιος τυφλώνει. Αφαιρεί την πιο χρήσιμη ίσως αίσθηση∙ την όραση, αλλά αρκείται σε αυτό. Ο θάνατος όμως είναι το διαρκές της απώλειας. Σκληρός και αδυσώπητος. Το οριστικό τέλος. Η βιολογική ανυπαρξία. Εξαφανίζει κυριολεκτικά την ανθρώπινη υπόσταση.

Παρά ταύτα όμως, και, πέραν από τη θελκτική μεταφυσική θεώρηση της πνευματικής ακολουθίας και της αιωνιότητας κατά τη δική μας χριστιανική πίστη, συμβαίνει κάποτε να δεχόμαστε το αφύσικο ως κατανοητό και ίσως και ευκταίο, έτσι που ο πάντα αναμενόμενος θάνατος να φαντάζει καλοδεχούμενος και λυτρωτικός. Να μη μοιάζει απόκοσμος και εχθρικός. Όπως τότε, που έρχεται και παίρνει μαζί του κάποιον, που χωρίς διάκριση της θέσης του τόπου και του χρόνου, τον εγκατέλειψε η ζωή∙ καμιά φορά ανεξήγητα και χωρίς λόγο. Άλλοτε άδικα για τα δικά μας τα ανθρώπινα κριτήρια. Και άλλοτε βιαστικά και αναπάντεχα αλλά ακατανόητα για την ασημαντότητά μας.

Χθες, ημέρα Πέμπτη, 6η Νοεμβρίου 2014 και ώρα 11 το πρωί ο θάνατος πέρασε από δω κοντά μας. Διαφορετικός από άλλες φορές. Ίσως και με ανθρώπινες διαθέσεις τούτη τη φορά. Ήλθε λυτρωτικός για μία εξαιρετική περίπτωση ενός ανθρώπου που υπήρξε ξεχωριστός. Τόσο ξεχωριστός, που μπροστά του η προδιαγεγραμμένη ίσως μοίρα του να φαντάζει αναντίστοιχα μικρή και άδικη.

Και όλα έγιναν αθόρυβα και αθέατα, όπως γίνεται πάντα όταν το μεταφυσικό παρεμβαίνει στα ανθρώπινα ή και το αντίθετο. Όταν ο άνθρωπος αδυνατεί να κατανοήσει τι ακριβώς συμβαίνει πίσω από το απόλυτο άγνωστο. Και ήλθε η λύτρωση. Και ήταν ο Παρασκευάς ο Φουντάς εκείνος που τούτη τη φορά συναντήθηκε ατάραχος με το θάνατο. Τον περίμενε και ας είχε αργήσει. Τον περίμενε «σαν έτοιμος από καιρό». Και τον κοίταξε κατάματα, δίχως φόβο. Και τότε μία ροπή πρωτόγνωρης γαλήνης τον πήρε μαζί της προς τα έξω του κόσμου. Και το πνεύμα του ελευθερώθηκε στον πηγαιμό προς την αθανασία και το επέκεινα. Ως εδώ ήταν και η ζωή του, έτσι όπως είχε αποτυπωθεί στο υλικό περίβλημά της και το ανθρώπινο υπαρξιακό της ελάχιστο.

Και όμως μπορεί ο Παρασκευάς να έφυγε για πάντα από κοντά μας, αλλά δεν «πέθανε ολόκληρος». Μένει η άλλη διάστασή του, εκείνη η πνευματική που έχει αποτυπωθεί σαν ανεξίτηλη στάμπα στα εσώτερα της ψυχής μας και θα υπάρχει μέσα μας όσο εμείς που τον γνωρίσαμε, θα εξακολουθήσουμε να υπάρχουμε και να αναπαράγουμε εκείνη την αρχέγονη αίσθηση της διαρκούς παρουσίας του.

Γεννήθηκε πριν από 75 χρόνια στις παρυφές του δασοσκέπαστου Πάρνωνα, κοντά στις όχθες και τις λεύκες του Σπαρτιάτη Ευρώτα. Εκεί που αρχίζουν και τελειώνουν οι πράσινοι λειμώνες και τα βοσκοτόπια. Αντίκρυ στους κοίλους κάμπους της ελιάς και της πορτοκαλιάς. Μικρός βοσκός, σαν άλλος Δάφνις του ποιμενικού παραμυθιού, με τα αδέλφια του και από κοντά με τους κτηνοτρόφους γονείς. Στο λυκαυγές δίσεκτων και σκοτεινών χρόνων της ιστορίας μας.

Ανήσυχος και προβληματισμένος, με το δισάκι του λιγοστού ψωμιού γεμάτο από αναπάντητα ερωτήματα πέρασε από τα επικίνδυνα περάσματα των πέτρινων χρόνων της κατοχής και του εμφυλίου των συμφορών. Τότε που το κακό και ο ανθρώπινος παραλογισμός κυριαρχούσαν παντού και έφταναν μέχρι και τις πιο κρυφές γωνιές του φόβου και της ύπουλης αβεβαιότητας.

Άντεξε η οικογένεια και μαζί της ο Παρασκευάς, που ως αντίτιμο της ανέχειας, της συμφοράς, της ταπείνωσης και της απαξίωσης των ανθρώπινων αξιών, δούλεψε με τα χέρια και το νου την γνώση και το πνεύμα. Και με πείσμα και πάθος σμίλεψε και ανέδειξε εκείνα τα ανθρώπινα χαρίσματα, που ανεβάζουν τον άνθρωπο στα υψηλά επίπεδα των ανθρώπινων ιδανικών και προορισμών, κερδίζοντας δίκαια τα διακριτικά γνωρίσματα του ελεύθερου ανθρώπου. Του δημοκράτη πολίτη. Του καλού οικογενειάρχη. Του τιμημένου φίλου. Και του καταξιωμένου επιστήμονα, του πιστού στους ορισμούς του διαχρονικού ιπποκράτειου όρκου.

Και έλαμψε ο Παρασκευάς ο Φουντάς στην πόλη της ιστορικής Σπάρτης και πέραν αυτής ως τις άκρες της Λακωνίας. Αστέρι αναφοράς τετιμημένο και καταξιωμένο. Ξεπέρασε τα στενά προσωπικά όρια του κοινωνικού και επαγγελματικού έπαινου και επιβράβευσης και εκκινώντας από την αντίπερα όχθη της ανταπόδοσης, με τη σειρά του τίμησε και καταξίωσε εκείνους που είχαν πιστέψει στον ίδιο και τις αρχές του.

Τιμήθηκε αλλά και τίμησε ο Παρασκευάς ο Φουντάς. Τιμήθηκε με την εκλογή του ως βουλευτής του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος για 20 περίπου χρόνια. Αλλά τίμησε με το ήθος και την εργατικότητά του το ελληνικό κοινοβούλιο και την πολιτική στην σωστή της εκδοχή. Δίπλα στους μεγάλους της νεότερης ιστορίας μας. Τον Ανδρέα Παπανδρέου και αργότερα τον Κώστα Σημίτη. Από κοντά στις μεγάλες και ιστορικές πολιτικές, κοινωνικές και δημοκρατικές κατακτήσεις, για τις οποίες ο αυτόκλητος ιστορικός του μέλλοντος θα κρίνει διαχρονικά έως και σήμερα όσους έπραξαν το ορθόν αλλά και όσους ουδέν προσέφεραν και «έκαστος γαρ εκ των ιδίων έργων δοξασθήσεται ή – προσθέτουμε στην αρχαία ρήση εμείς – απωλεσθήσεται».

Ο Παρασκευάς «δεν προέκυψε ουρανόθεν, ειπείν το χαίρε». Γόνος ιστορικής οικογένειας με περγαμηνές προσφοράς στα κοινά και την επιστήμη και θρέμμα του «μικρού σε έκταση αλλά απέραντου στην ιστορία» τόπου μας, ασπάστηκε τις πανανθρώπινες αξίες και πιστεύοντας σε αυτές τις γεώργησε στον κοινωνικό και πολιτικό αμπελώνα. Πολιτισμένος. Πάντα γελαστός και εύχαρις. Με περίσσειο ήθος. Ανιδιοτελής. Άνθρωπος της προόδου. Δημοκράτης. Ελεύθερος. Ένας υπερβατικός Έλληνας πατριώτης που έδωσε με το παράδειγμά του μαθήματα προσωπικής συνέπειας, κοινωνικής ευαισθησίας, πολιτικής εντιμότητας και πνευματικής ευγένειας και διακριτικότητας πιο πάνω από τα όρια της πεζότητας στοχεύοντας τους υψηλούς στόχους. Ένας ευπατρίδης στην οικογένεια που δημιούργησε. Στην κοινωνία που αγάπησε. Στην πολιτική που υπηρέτησε.

Ένας ρομαντικός πραγματιστής αλλά και θιασώτης του ορθολογισμού, που αν υπήρχε σήμερα στις μέρες που δοκιμάζονται τα πάντα, σίγουρα θα μπορούσε να προσφέρει πολλά στην ανάταση του δοκιμαζόμενου φρονήματός μας. Στολίδι του κοινοβουλίου τον είχε χαρακτηρίσει ο Κώστας Σημίτης σε μία ιδιωτική του επίσκεψη στη Σπάρτη. Κόσμημα της κοινωνίας μας τον θεωρούσαμε εμείς οι σύντροφοι, οι φίλοι και πατριώτες του.

Πολύς και αμέτρητος ο λαός σήμερα για τον εξόδιο και ύστατο χαιρετισμό του Παρασκευά Φουντά. Είναι η σεμνή παρουσία μας το ελάχιστο ανταποδοτικό τέλος τιμής που μπορούμε να του προσφέρουμε. Κάτι που μοιάζει σαν ευλαβική σύναξη σε κάποια πολιτική του συγκέντρωση∙ την τελευταία και σιωπηλή αυτή τη φορά. Και ακόμη ίσως και εξαιρετική στιγμή ατομικής περισυλλογής και προσωπικού διαλογισμού εμπρός στο αξιακό μέγεθος των παρακαταθηκών του.

Τετιμημένοι εμείς, της κοινωνικής και πολιτικής του διαθήκης που οι διατάξεις της θα μπορούσαν να μας είναι χρήσιμες ως άλλη λυδία λίθος των τωρινών και μελλοντικών επιλογών μας. Και γι’ αυτό αξίζει να τις κρατήσουμε σαν ακριβό δώρο ενός ξεχωριστού ανθρώπου, που πρέπει να μείνει ατόφιος στην ασίγηστη μελλοντική μας μνήμη, έτσι που κατά τον Λατίνο ποιητή «να μη τον αφήσουμε να πεθάνει ολόκληρος» – non omnis moriar – δηλ. να κρατήσουμε ζωντανό το κληροδότημά του.

Οι δεήσεις όλων μας για αιώνια ανάπαυση και ζωντανή μνήμη του Παρασκευά Φουντά, ας προστεθούν σε εκείνες των μελών της πονεμένης οικογένειάς του, της άξιας συζύγου του Κωνσταντίνας και των εκλεκτών παιδιών του Παναγιώτας, Δήμητρας και Νίκου.*

Ιερός Ναός Ευαγγελίστριας

Σπάρτη, 7/11/2014

Παναγιώτης Κομνηνός

___________________________________________________

Επίσης τον Παρασκευά Φουντά αποχαιρέτησαν με ομιλίες τους ο υπουργός Λεωνίδας Γρηγοράκος, ο πρόεδρος του Οδοντιατρικού Συλλόγου Λακωνίας Ηλίας Αποστολάκος και ο γραμματέας της ΝΕ ΠΑΣΟΚ Λακωνίας Νικόλαος Κουφός.