Ντοκιμαντέρ Κούλογλου για τις ναζιστικές θηριωδίες

0
351
Kouloglou Sparti 1

Στη Σπάρτη βρέθηκε το Σάββατο 30 Νοεμβρίου ο γνωστός δημοσιογράφος Στέλιος Κούλογλου, με αφορμή την προβολή του ντοκιμαντέρ «Νεοναζί: Το ολοκαύτωμα της μνήμης», του οποίου το σενάριο και τη σκηνοθεσία υπογράφει ο ίδιος.

Η προβολή έγινε στην αίθουσα του Εργατικού Κέντρου Λακωνίας, παρουσία αρκετών θεατών. Το 90λεπτο ντοκιμαντέρ ερευνά τη μνήμη, τη λήθη και την ιστορική αλήθεια στη σύγχρονη Ελλάδα, μέσα από τα μάτια των μαθητών ενός Λυκείου, στο Δίστομο. Στην προσπάθεια αυτή, καταγράφει συγκλονιστικές μαρτυρίες από τις σφαγές των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής και των συνεργατών τους.

Έναυσμα στη σκέψη του δημιουργού έδωσε η είδηση που μια μέρα μετά τις εκλογές του περασμένου Μαΐου έκανε το γύρο των τηλεοπτικών σταθμών: Η Χρυσή Αυγή έλαβε 1.000 ψήφους στα μαρτυρικά Καλάβρυτα και το Δίστομο˙ δυο πόλεις που σημαδεύτηκαν από τη ναζιστική θηριωδία παρουσιάζονται να νομιμοποιούν με την ψήφο τους τούς «πολιτικούς απογόνους» των δολοφόνων τους, σύμφωνα με τα ΜΜΕ. Τις αμέσως επόμενες μέρες, στην ερώτηση αν είναι νεοναζί και σχετίζονται με το Χίτλερ, οι εκπρόσωποι της Χρυσής Αυγής απαντούν: «Οι δημότες στα Καλάβρυτα και το Δίστομο απάντησαν ήδη, με την ψήφο τους». Η ιστορική μνήμη έχει εξασθενίσει ή πρόκειται για μια κατασκευασμένη είδηση;

Η απάντηση βρίσκεται στο Λύκειο Διστόμου, όπου οι μαθητές παρακολουθούν ένα ντοκιμαντέρ για τα ναζιστικά εγκλήματα στα Καλάβρυτα, το Χορτιάτη και το Άουσβιτς. Η συζήτηση που ακολουθεί γρήγορα επεκτείνεται σε θέματα όπως η αντίσταση στη γερμανική κατοχή. Μήπως έχουν δίκιο όσοι υποστηρίζουν ότι, αν οι αντάρτες δεν προκαλούσαν με τη δράση τους τούς γερμανούς, δε θα υπήρχαν και ολοκαυτώματα;

Οι μαθητές όμως έρχονται αντιμέτωποι και με μια ακόμη ιστορική αλήθεια: Δεν υπήρξαν μόνο έλληνες θύματα, αλλά και έλληνες που συνεργάστηκαν με τον κατακτητή. Από το ντοκιμαντέρ που παρακολουθούν, μαθαίνουν ότι τα τάγματα ασφαλείας και όχι οι γερμανοί έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο στη σφαγή στο Χορτιάτη και συμμετείχαν στη σφαγή στην ίδια την πόλη τους.

Θεμελιώδες λοιπόν το ερώτημα που τίθεται: Μπορεί να προχωρήσει προς τα μπρος μια χώρα που καλά-καλά δε γνωρίζει το παρελθόν της;

Στη συζήτηση που ακολούθησε στο Εργατικό Κέντρο με την ολοκλήρωση της προβολής, δημιουργός και θεατές επιχείρησαν να προσεγγίσουν το θέμα. Συμφωνώντας καταρχήν ότι τα γεγονότα διδάσκονται αποσπασματικά στο σχολικό μάθημα της ιστορίας, με αποτέλεσμα οι νεότερες γενιές να αγνοούν βασικά στοιχεία της εξεταζόμενης περιόδου, οι παρευρεθέντες άκουσαν τον Στ. Κούλογλου να τους πληροφορεί ότι το ενδιαφέρον των παιδιών του ντοκιμαντέρ για περισσότερη πληροφόρηση ήταν έντονο. Ο ίδιος χαρακτήρισε ώριμες τις παρατηρήσεις και τοποθετήσεις των μαθητών, ενώ σημείωσε και την έκπληξη των εκπαιδευτικών, που, όπως ανέφερε, δεν περίμεναν τέτοια ανταπόκριση από την πλευρά των παιδιών. Στο πλαίσιο αυτό εξήγησε ότι έχει ξεκινήσει προσπάθεια το εν λόγω ντοκιμαντέρ να διαδοθεί στα σχολεία. Μάλιστα προσφέρθηκε να διαθέσει δωρεάν το σχετικό dvd σε τυχόν παριστάμενους εκπαιδευτικούς. Ενημέρωσε, εξάλλου, ότι στην Κρήτη η ταινία-ντοκουμέντο θα προβληθεί σε όλα τα σχολεία του νησιού και σε δήμους, κατόπιν συνεννοήσεως με τον περιφερειάρχη.

Ο δημοσιογράφος ξεκαθάρισε πως αυτοσκοπός της συγκεκριμένης δουλειάς δεν ήταν να ερμηνεύσει την άνοδο της Χρυσής Αυγής, αλλά να αναδείξει μια πτυχή αυτής της ανέλιξης. Προσδιορίζοντας λοιπόν το στόχο του, είπε πως αυτός έγκειται στη διατήρηση της προφορικής ιστορικής μνήμης, ως αντίβαρο στην άγνοια και ενίοτε στην παραπληροφόρηση του παρόντος.

Στο διάλογο με τους θεατές έθιξε πολλούς από τους παράγοντες που κατά τη γνώμη του πυροδότησαν την άνοδο της Χρυσής Αυγής. Καταλόγισε ευθύνες στο πολιτικό σύστημα που η κοινωνία θεωρεί διεφθαρμένο και αναξιόπιστο, υπογράμμισε την οξυμμένη οικονομική και κοινωνική κρίση, ενώ δεν παρέλειψε να στηλιτεύσει ως λανθασμένους τους πολιτικούς χειρισμούς στο ζήτημα του μεταναστευτικού. Χειρισμοί που σε ένα πλαίσιο ανομίας, όπως υποστήριξε, έδωσαν χώρο στη Χρυσή Αυγή να «αντιμετωπίσει» το φαινόμενο.

Η ανάλυσή του δεν παρέβλεψε το γεγονός της ανόδου του νεοναζισμού συνολικά στην Ευρώπη, εξέλιξη που προέβλεψε ότι θα αποτυπωθεί και στις ευρωεκλογές του Μαΐου. Ως βασική αιτία ο ίδιος καταγράφει την πολιτική της Γερμανίας και την έλλειψη ιδανικών και αλληλεγγύης στους κόλπους της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τέλος, από την κριτική του δημοσιογράφου δεν ξέφυγαν ούτε τα ΜΜΕ. Αναφέρθηκε σε συστημικά μέσα και δημοσιογράφους, που, όπως σημείωσε, στο ζήτημα της Χρυσής Αυγής «δήθεν έπεσαν από τα σύννεφα και τελικά έκαναν ζημιά». Μάλιστα ο ίδιος θεωρεί ότι το κλείσιμο της ΕΡΤ δημιούργησε επιπλέον προβλήματα, καθώς ο εν λόγω φορέας «ακόμη και τώρα στο τέλος ήταν πιο ελεύθερη φωνή από τα πλήρως ελεγχόμενα υπόλοιπα ΜΜΕ».

Kouloglou SpartiErgatiko Kentro Spartis - Kouloglou3