Ξυπνά από λήθαργο αιώνων το Αρχαίο Θέατρο Σπάρτης

0
394
anasthlwsh 3

anasthlwsh 3

Η χθεσινή ήταν μια βραδιά που τα χαμόγελα περίσσευαν. Ο λόγος ένας και σπουδαίος: Η μελέτη αποκατάστασης του Αρχαίου Θεάτρου της Σπάρτης είναι γεγονός. Μια εξέλιξη που ανέμενε με ανυπομονησία ο τόπος, για να μπορέσει να ανακτήσει την αυτοπεποίθηση που του προσπορίζει η βαριά κληρονομιά του, η αποτυπωμένη με μύριους τρόπους σε κάθε γωνιά.

Η εκδήλωση που διοργανώθηκε στο διοικητήριο από την Περιφερειακή Ενότητα Λακωνίας και το σωματείο «Διάζωμα» είχε διττό σκοπό. Αφενός έδωσε την ευκαιρία σε κάθε πολίτη να ενημερωθεί για τις ενέργειες που θα δώσουν ξανά ζωή στο μεγαλόπρεπο μνημείο. Κι ύστερα, ήταν η ιδανική περίσταση για να τιμηθεί ένας φορέας που με τη στήριξή του έθεσε τις βάσεις αυτής της προοπτικής, το Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», χορηγός της μελέτης αποκατάστασης.

Κατά τους εναρκτήριους χαιρετισμούς, πρώτος έλαβε το λόγο ο σεβασμιώτατος μητροπολίτης Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευστάθιος, ο οποίος παρά το βεβαρυμμένο του πρόγραμμα δήλωσε πως δεν θα μπορούσε να λείψει από μια τέτοια βραδιά. Ο ποιμενάρχης εξήρε τη συνολική προσφορά του Ιδρύματος στον τόπο μας, αναφέροντας μεταξύ άλλων τη στήριξη στα ιδρύματα της Ιεράς Μητροπόλεως, αλλά και στη διατήρηση των μνημείων της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Στη συνέχεια στο βήμα ανέβηκε ο περιφερειάρχης Πελοποννήσου κ. Πέτρος Τατούλης, ο οποίος συνηγόρησε σε όσα είχε προαναφέρει ο κ. Ευστάθιος, κάνοντας ειδική μνεία στο διοικητικό συμβούλιο του Ιδρύματος, καθώς και στη συμβολή του anasthlwsh 5πρώην υπουργού κ. Ιωάννη Βαρβιτσιώτη, ο οποίος συνέβαλε τα μέγιστα στην όλη προσπάθεια της αποκατάστασης. «Η επένδυση στον πολιτισμό είναι ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που πρέπει να ενισχυθεί με νέες σκέψεις και ιδέες», τόνισε ο κ. Τατούλης, για να προσθέσει πως «όσο η ανασκαφική έρευνα προχωρά, θα μεγαλώνει το μέγεθος του λακωνικού πολιτισμού, ο οποίος επηρέασε θετικά όλες τις πολιτιστικές εξελίξεις». Για το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης ανέφερε πως μετά την έντονη γραφειοκρατία και δυσκαμψία χρόνων, «ξεκλείδωσε» η διαδικασία ανασκαφής του οικοπέδου Χυμοφίξ, προκειμένου η Σπάρτη να ξαναβρεί το δικό της μουσειακό χώρο.

Ο δήμαρχος Σπάρτης, στο σύντομο χαιρετισμό του (λόγω παράλληλης συνεδρίασης του δημοτικού συμβουλίου) επαίνεσε και εκείνος το Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», τον πρόεδρο του «Διαζώματος» κ. Σταύρο Μπένο και τον κ. Βαρβιτσιώτη, μην ξεχνώντας να υπογραμμίσει και την ουσιαστική πολυετή δράση του Συνδέσμου Φίλων Ανασυγκρότησης Αρχαίου Θεάτρου Σπάρτης «Γιτιάδας».

Από την πMeleti 8λευρά του ο λάκωνας πρώην βουλευτής και υπουργός κ. Ιωάννης Βαρβιτσιώτης ευχαρίστησε εκ του βήματος τον κ. Ανδρέα Δρακόπουλο, «ψυχή» όπως είπε του Ιδρύματος. Επίσης, δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στο έργο που έχει μέχρι σήμερα επιτελέσει το «Διάζωμα», ενώ όπως είπε επόμενο βήμα είναι να ενταχθεί το έργο στο ΕΣΠΑ, προκειμένου να «ζωντανέψει» το θέατρο. Ο κ. Βαρβιτσιώτης, πάντως, εξέφρασε με λύπη τη δυσαρέσκειά του για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η Αρχαία Σπάρτη, ενώ προέβαλε την εκτίμηση ότι η Λακωνία είναι γενικώς αδικημένη αρχαιολογικά, τεκμηριώνοντας τα λόγια του με το παράδειγμα του ημιτελούς Μυστρά, ενός έργου που χρονίζει επί τρεις και πλέον δεκαετίες.

Η χθεσινή «οικοδέσποινα» κ. Ντία Τζανετέα, anasthlwsh 6αφού συνεχάρη τον κ. Μπένο για την προσπάθεια και την αρμονική συνεργασία, επεσήμανε πως το Αρχαίο Θέατρο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία του τόπου, ιδιαίτερου ιστορικού και καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος. Ενημέρωσε πως στόχος της Περιφέρειας Πελοποννήσου είναι η ανάδειξη του συνόλου του πολιτιστικού αποθέματος, ενώ συνέπλευσε με την άποψη του κ. Τατούλη ότι αυτό θα αποτελέσει σημαντικό παράγοντα για την ανάπτυξη της οικονομίας. Στη λογική αυτή εξέφρασε την πεποίθηση πως ένα αναστηλωμένο Αρχαίο Θέατρο θα εξασφαλίσει πόρους με την προσέλκυση του κοινού.

Η συνέχεια ανήκε στον κ. Σταύρο Μπένο, ο οποίος εμφανώς συγκινημένοςanasthlwsh 7 χαρακτήρισε την ημέρα μεγάλη, όχι μόνο για τους λάκωνες και το μνημείο, αλλά και για το ίδιο το «Διάζωμα». Αρχικά αναφέρθηκε στις χορηγίες του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος» και εν συνεχεία υπογράμμισε την ουσιαστική αρωγή του κ. Βαρβιτσιώτη, στον οποίο απέδωσε «την ωραία συνέργεια που αναπτύχθηκε και τους καρπούς της», όπως είπε χαρακτηριστικά. Από τους επαίνους του δεν εξαίρεσε δύο λάκωνες που εκφράζουν τις τοπικές συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη του κοινού σκοπού ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς: τον κ. Στάθη Μπεκιάρη, πρόεδρο του «Γιτιάδα», και τον αρχιτέκτονα κ. Γιώργο Γιαξόγλου, εκπρόσωπο του Σωματείου Φίλοι του Αρχαιολογικού Μουσείου Σπάρτης «Παναγιώτης Σταματάκης». Ο κ. Μπένος ενημέρωσε και για την προσπάθεια και τις συνεννοήσεις που υπάρχουν με το υπουργείο Πολιτισμού, προκειμένου να αξιοποιηθούν πόροι του ΕΣΠΑ για την αποκατάσταση. Η ομιλία του έκλεισε με την ανάγνωση επιστολής που του απηύθυνε ο κ. Δημοσθένης Ματάλας, με την οMeleti 12ποία ο τελευταίος δωρίζει στο ΥΠΠΟ δέκα στρέμματα ιδιοκτησίας του που συνορεύουν με το Αρχαίο Θέατρο.

Όπως διευκρίνισε στη συνέχεια ο ίδιος ο δωρητής ανεβαίνοντας στο βήμα, εκείνο που οδήγησε την οικογένειά του στη λήψη της συγκεκριμένης απόφασης ήταν το γεγονός πως η εκπλήρωση του ονείρου αιώνων της Λακωνίας απέχει επιτέλους ελάχιστα. Έτσι, το λιγότερο που θα μπορούσε εκείνος να προσφέρει είναι ο απαραίτητος λειτουργικός χώρος για να «ανασάνει» και να αναδειχθεί το θέατρο.Meleti 13

Το Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» εκπροσωπήθηκε από τον κ. Γιώργο Αγουρίδη, ο οποίος ευχαρίστησε θερμά όλους τους ομιλητές για τα καλά τους λόγια, αλλά και για τη βράβευση. Ο κ. Αγουρίδης ενημέρωσε επίσης το ακροατήριο για δύο σημαντικές πρωτοβουλίες του Ιδρύματος, ύψους 100 εκατ. ευρώ η καθεμία, που αφορούν σε χρηματοδοτήσεις για την «επανεκκίνηση» της νεολαίας στην Ελλάδα, την απασχόληση και τη νεανική επιχειρηματικότητα.

Στη συνέχεια ο εκπρόσωπος του Ιδρύματος παρέλαβε τιμητική πλακέτα από τον κ. Μπένο και την κ. Τζανετέα. 

Ο λόγος ανήκε πλέον στον εκπονητή της μελέτης, αρχιτέκτονα μηχανικό κ. Γουλιέλμο Ορεστίδη. AnasthlwshΜην παραλείποντας να ευχαριστήσει με τη σειρά του το Ίδρυμα για την ευγενική χορηγία, το «Διάζωμα», αλλά και τον καθηγητή του στο Πολυτεχνείο κ. Μανόλη Κορρέ για την εμπιστοσύνη που του έδειξαν, σημείωσε πως η εκπόνηση έγινε από διεπιστημονική ομάδα επιστημόνων (αρχιτεκτόνων, τοπογράφων, πολιτικού μηχανικού, αρχαιολόγου και συντηρητών αρχαιοτήτων), στο διάστημα Ιούλιος 2012 – Ιούλιος 2013. Ο κ. Ορεστίδης στάθηκε, ακόμη, στην άψογη συνεργασία με τους υπευθύνους των υπηρεσιών του υπουργείου Πολιτισμού.

Μεταξύ άλλων ανέφερε πως το Αρχαίο Θέατρο Σπάρτης, σημείο αναφοράς της μνημειακής τοπογραφίας της πόλης, υπήρξε κατασκευή ποιοτική και πολυτελής, της πρώιμης ρωμαϊκής εποχής (πιθανότατα στο 30-20 π.Χ.). Ίσως μάλιστα να ήταν το μεγαλύτερο θέατρο στον ελλαδικό χώρο, με χωρητικότητα περί τις 17.000 θέσεις θεατών (αριθμός που υπερβαίνει κατά πολύ τον αντίστοιχο της Επιδαύρου). Τα εδώλια είναι μαρμάρινα με κοίλη διαμόρφωση. Όπως εξήγησε ο κ. Ορεστίδης, το μνημείο έχει υποστεί εκτεταμένη λιθαρπαγή, πολλοί λίθοι χρειάζονται ανάταξη, ενώ υπάρχουν και αρκετές φθορές. Στο πλαίσιο της αποκατάστασης, θα γίνουν μεταξύ άλλων συγκολλήσεις και σφραγίσεις ρωγμών. Στόχος είναι η ανάκτηση της λειτουργικότητας του θεάτρου, η παράδοσή του στο κοινό, ακόμα και η υπό όρους επανάχρησή του. Ως αποτέλεσμα των πρώτων παρεμβάσεων εκτιμάται ότι η χωρητικότητα θα ανέλθει σε 700 περίπου θεατές, ενώ με την ολοκλήρωση των εργασιών ο αριθμός θα αυξηθεί στις 2.000 και πλέον.

Η χθεσινή εκδήλωση σηματοδότησε την πνοή μιας νέας πολιτιστικής ανάσας για τον τόπο. Επόμενο βήμα η υλοποίηση. Είναι βέβαιο πως η ανάδειξη της αρχικής μορφής και γεωμετρίας του Αρχαίου Θεάτρου, ενός τέτοιου πολιτιστικού και κοινωνικού αγαθού, θα δώσει την ευκαιρία να τεθούν οι βάσεις μιας νέας τουριστικής πολιτικής. Πάνω απ’ όλα όμως θα θυμίσει σε όλους το μεγαλείο μιας πόλης που ακόμη και οι κάτοικοί της τείνουν να ξεχάσουν.

Ειρήνη Ρουμανέα

(Ακολουθεί το πλήρες φωτογραφικό ρεπορτάζ)

anasthlwsh 3Meleti 2MeletiMeleti 3Meleti 4anasthlwsh 5Meleti 6Meleti 7Meleti 8anasthlwsh 6anasthlwsh 7Meleti 11anasthlwsh 4Meleti 12Meleti 13Meleti 14Anasthlwshanasthlwsh 2Meleti 15Meleti 16