γράφει ο Κωνσταντίνος Θ. Τζανετάκος, διευθυντής της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σπάρτης


Ο Σπύρος Βέργαδος – Τόκας, ως γνωστόν, συνδέθηκε με τη Βιβλιοθήκη Σπάρτης, όταν τον Οκτώβριο 2008 δώρισε το αρχείο του, το οποίο βρίσκεται στον 2ο όροφο, σε έναν συμπαθητικά διαμορφωμένο χώρο μέσα σε καλαίσθητα ερμάρια, που επιτρέπουν την έρευνα και τη μελέτη του.

Αποτελείται από ποικίλου είδους τεκμήρια που δίνουν πολύτιμες πληροφορίες για την εκπαίδευση των ελλήνων στη Γερμανία. Εκτός από το προσωπικό του αρχείο, ο Σπύρος Αθαν. Βέργαδος προσέφερε στη Βιβλιοθήκη και σημαντικό χρηματικό ποσό για την ενίσχυση του έργου της. Το αρχείο είναι χρήσιμο για όσους θέλουν να μελετήσουν την εκπαίδευση των ελληνοπαίδων στη Γερμανία από το 1960 μέχρι το 1990.

Η παρουσία του αρχείου Νικηφόρου Βρεττάκου στη Βιβλιοθήκη Σπάρτης είναι φυσικό να τραβάει τα φώτα της δημοσιότητας και να αδικεί την προβολή του αρχείου του Σπύρου Βέργαδου. Δεν είναι όμως υπερβολή να πούμε ότι η σημασία του είναι σπουδαία, γιατί φωτίζει την εκπαιδευτική πολιτική της ελληνικής πολιτείας στη Γερμανία μετά την εγκατάσταση των ελλήνων μεταναστών από τις αρχές της δεκαετίας του 1950. Η συμβολή του Σπύρου Βέργαδου στον τομέα αυτό υπήρξε καθοριστική. Συνέβαλε αποφασιστικά στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών των ελλήνων μεταναστών και την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας μέσα σε ένα περιβάλλον δυσμενές πολλές φορές για τα παιδιά και τους γονείς τους.

Υπηρέτησε με αποφασιστικότητα και σθένος την εθνική υπόθεση σε όλους τους εθνικούς και κοινωνικούς αγώνες από τη θέση αυτή, όπως φαίνεται από το σύντομο βιογραφικό του που θα ακολουθήσει.

Ο Σπύρος Βέργαδος – Τόκας υπήρξε παράλληλα πραγματικός λειτουργός στο χώρο της εκπαίδευσης και χαρισματικός δάσκαλος.

Οι μαθητές του με συγκίνηση τον θυμούνται και τον αναζητούν στην Ελλάδα και τη Γερμανία, όπου ζει μόνιμα. Οι συχνές επισκέψεις στο αρχείο του αλλά και οι αφιερώσεις ποιημάτων από μαθητές του το αποδεικνύουν και δείχνουν την άρρηκτη σχέση δασκάλου – μαθητών που έχει δημιουργηθεί.

Ο Σπύρος Αθαν. Βέργαδος – Τόκας γεννήθηκε στις 9 Μαρτίου 1934 στην Αγόριανη Λακωνίας. Είναι το πέμπτο από τα έξι παιδιά του Αθανασίου Βέργαδου και της Χριστούλας Γεωργακούλια. Τέλειωσε τις εγκύκλιες και γυμνασιακές σπουδές του στην Αγόριανη, στη Σπάρτη και στην Αθήνα. Σπούδασε και εργάστηκε ως εκπαιδευτικός, στην Αθήνα και τη Γερμανία.

Από το Φεβρουάριο του 1964 μέχρι σήμερα ζει στο Russelscheim της Έσσης στη Δυτική Γερμανία, όπου εργάστηκε και προσέφερε τις πολύπλευρες υπηρεσίες του στην ελληνική παροικία.

Ο Σπύρος Α. Βέργαδος Τόκας επισκέπτεται κάθε χρόνο την πατρίδα και δεν παραλείπει να δηλώσει την πολλαπλή παρουσία του στη Βιβλιοθήκη Σπάρτης, η οποία έχει ευεργετηθεί πολλαπλώς από την παρουσία του αρχείου του και το συνεχές και αδιάκοπο ενδιαφέρον του γι΄ αυτήν. Πολλές από τις δράσεις της Βιβλιοθήκης δεν θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν χωρίς τη συμβολή και τις συμβουλές του.

Ο Σπύρος Αθανασίου Βέργαδος – Τόκας με την εν γένει δράση του και την προσφορά του, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στη Βιβλιοθήκη αλλά και σε άλλους συλλογικούς φορείς του τόπου μας (η σεμνότητα και η ταπεινότητα που τον διακρίνει δεν επιτρέπει τη δημοσιοποίηση των πολλαπλών δραστηριοτήτων του), έμπρακτα αποδεικνύει ότι το πνεύμα της προσφοράς εξακολουθεί να ανθεί στις ευγενικές καρδιές ανθρώπων που διακρίθηκαν και τίμησαν την ελληνική καταγωγή τους στην ξένη γη, όπου αναζήτησαν την τύχη τους εγκαταλείποντας από την ανάγκη και κάτω από δύσκολες συνθήκες την πατρώα γη.