“Το «Ξενία» Σπάρτης και οι δημοτικές ευθύνες”

0
210

Xenia Spartis

άρθρο του Βαγγέλη Μητράκου

________________________________________________________________________________

Το «Ξενία» Σπάρτης κτίσθηκε το 1959 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Χ. Μπουγάτσου, στο πλαίσιο ενός μεγάλου και φιλόδοξου προγράμματος του τότε Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού (ΕΟΤ), πάνω σε λόφο της πόλης όπου στην αρχαιότητα υπήρχε η συνοικία των «Κεραμέων», ανασκαμμένη από την Αγγλική Αρχαιολογική Σχολή.

Το κτίριο του «Ξενία» Σπάρτης χαρακτηρίζεται από χαμηλούς όγκους, αρμονική ένταξη στο τοπίο της περιοχής και σαφήνεια στην αρχιτεκτονική ιδέα, και αποτελούσε ένα πραγματικό κόσμημα για τη Σπάρτη. Στους χώρους του φιλοξενήθηκαν υψηλές προσωπικότητες και πλήθος επισκεπτών της Σπάρτης κατά τις δεκαετίες του ’60 και του ’70.

Στη συνέχεια όμως η κρατική ανικανότητα σε συνδυασμό με την αδιαφορία των τοπικών αρχών οδήγησαν το «Ξενία» σε αναστολή λειτουργίας κι εγκατάλειψή του, σε τέτοιο μάλιστα βαθμό που σήμερα έχει καταστεί ένα πραγματικό κουφάρι λεηλατημένο, βανδαλισμένο και με εκτεταμένες φθορές ακόμα και στον φέροντα οργανισμό του!

Το 1998 το «Ξενία» παραχωρήθηκε στο δήμο Σπάρτης για αξιοποίηση, έγινε μια προμελέτη, η οποία όμως δεν είχε συνέχεια κι έτσι επέστρεψε στην Εταιρεία Τουριστικής Ανάπτυξης (ΕΤΑ).

Το καλοκαίρι του 2011 το «Ξενία» Σπάρτης χαρακτηρίσθηκε ως μνημείο ύστερα από κοινή απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου και του Κεντρικού Συμβουλίου Νεοτέρων Μνημείων, που έκριναν ότι αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της σύγχρονης μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής και της τουριστικής πολιτικής του ΕΟΤ κατά την περίοδο 1957-1967, όταν έγινε η πρώτη προσπάθεια για τη δημιουργία υποδομών στη χώρα.

Στο μεταξύ διάστημα είχαν μεσολαβήσει παλινωδίες και σύγχυση στρατηγικής εκ μέρους του δήμου αλλά και της Πολιτείας σχετικά με τη διεκδίκηση και τη διαχείριση του «Ξενία», που έφτασαν ακόμα και σε δημόσιες δηλώσεις για ισοπέδωσή του (!!!) ή αποφάσεις για τη μετατροπή του σε «Αστικό Κέντρο Υγείας»(!!!).

Συγχρόνως ο λόφος, αντί για μια συνολική θεώρηση και αναβάθμισή του μαζί με το «Ξενία», φορτώθηκε με μιαν αυθαίρετη, αποσπασματική παρέμβαση (παιδική χαρά, διάδρομοι, παγκάκια κλπ), καθώς και με μιαν ημιτελή προσπάθεια για σκάλα πρόσβασης από τη μεριά της Αρχιδάμου, η οποία έχει αφήσει έως ΚΑΙ σήμερα μια ανοιχτή πληγή, για την οποία κανείς δεν έκανε ποτέ τον κόπο να απολογηθεί. Συνάμα, μεγάλη καταστροφή υφίστανται τα τοιχία αντιστήριξης (εξαιρετική δουλειά λαγκαδιανών πετρομαστόρων), καθώς και η βλάστηση και το άλσος του λόφου πέριξ του «Ξενία». Τέλος ο λόφος ασφυκτιά και από τη δόμηση στην περίμετρό του, οι χώροι αναψυχής που έγιναν πάνω του κείτονται κατεστραμμένοι κι εγκαταλειμμένοι έχοντας γίνει χώρος προς αποφυγήν και ο ωφέλιμος χώρος του λόφου διαρκώς μειώνεται από εκσκαφές (νόμιμες;) που γίνονται στα πρανή του για διάφορους λόγους.

Τον Οκτώβριο του 2013 το ακίνητο του «Ξενία», το οποίο ήταν ιδιοκτησία του ΕΟΤ ενώ η διαχείριση, η διοίκηση κι η εκμετάλλευσή του υπάγονταν στην ΕΤΑΔ ΑΕ, περιήλθε στην πλήρη κυριότητα του δήμου Σπάρτης μαζί με τα επιπλέον στρέμματα του χώρου που ανήκαν στον ΕΟΤ. Ο δήμος Σπάρτης με την παραχώρηση αυτή ανέλαβε την υποχρέωση να προβεί σ’ όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την αξιοποίηση της έκτασης του «Ξενία».

Σήμερα (Οκτώβριος 2015), δύο ολόκληρα χρόνια από την παραχώρησή του στο δήμο Σπάρτης, το θέμα του «Ξενία» φαίνεται να λιμνάζει με κίνδυνο να περιπέσει και πάλι σε χρόνια «χειμερία νάρκη».

Το «Ξενία» Σπάρτης είναι ένα από τα μεγάλα θέματα για την επιζητούμενη ανάπτυξη της πόλης και την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών και πρέπει, γι’ αυτό, να έρθει, το συντομότερο δυνατό, ως θέμα συζήτησης στο δημοτικό συμβούλιο Σπάρτης, προκειμένου να διαμορφωθεί η στρατηγική αξιοποίησής του μέσω του νέου ΕΣΠΑ 2014-2020 προς όφελος των πολιτών και του τόπου.

Ο δήμος Σπάρτης πρέπει ΚΑΙ στο θέμα του «Ξενία» να επιδείξει αποτελεσματικότητα, ικανότητα χειρισμών, δυναμισμό και τόλμη, αφού πλέον είναι ένα υπερ-ώριμο θέμα με λυμένες όλες τις τροχοπέδες του παρελθόντος, θέμα που του «προσφέρεται» κυριολεκτικά «στο πιάτο»!