Η δοκιμασία του πολιτισμού στον καιρό της πανδημίας

γράφει ο Γιάννης Μητράκος


Η συνεχιζόμενη πανδημία, κατά γενική ομολογία, έχει φέρει τα πάνω – κάτω στη ζωή μας. Κι οπωσδήποτε στην αντιμετώπισή της προέχει η προστασία της δημόσια υγείας και της ανθρώπινης ζωής, αλλά εξίσου σοβαρά είναι τα ζητήματα που αφορούν την οικονομία, την εργασία, την παιδεία και τον πολιτισμό. Δυστυχώς, όμως, η επίσημη πολιτεία φαίνεται να ρίχνει το βάρος της όλης προσπάθειας στην υγεία και την οικονομία και παραβλέπει τομείς όπως ο πολιτισμός, που πλήττεται σκληρά από τις ιδιότυπες συνθήκες των περιοριστικών μέτρων, που έχουν κυριολεκτικά οδηγήσει στην απονέκρωσή του.

Καλό θα είναι να μην ξεχνάμε πως πίσω από τις λέξεις κρύβονται πρώτα απ’ όλα οι ανθρώπινες υπάρξεις, οι δημιουργοί, που υπηρέτησαν και υπηρετούν τις τέχνες και τα γράμματα. Εδώ και μήνες, λοιπόν, οι καλλιτέχνες, οι μουσικοί, οι ερμηνευτές, οι ηθοποιοί κ.ά. έχουν τεθεί σε καθεστώς ανεργίας, αφού η πανδημία δεν επιτρέπει τις πολιτιστικές εκδηλώσεις από τις οποίες ζούσαν. Ενδεχομένως η πολιτεία να έχει φροντίσει να δοθεί κάποια οικονομική ενίσχυση σε όλους αυτούς, αλλά είναι βέβαιο ότι το βοήθημα αυτό είναι ασπιρίνη σε βαριά ασθένεια!

Μια παράπλευρη απώλεια στο χώρο του πολιτισμού, με την οποία δεν έχει ασχοληθεί κανείς ως τώρα, είναι η εγκατάλειψη των πολιτιστικών συλλόγων και σωματείων, που δοκιμάζονται δεινά. Από τη μια δεν μπορούν να πραγματοποιήσουν τις παλαιές εκδηλώσεις τους, με τις οποίες συνέβαλαν τα μέγιστα στο σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό κι από την άλλη βρίσκονται στη δίνη μιας διαλυτικής κατάστασης, αφού έχουν απαγορευτεί οι συνελεύσεις των μελών τους, αδυνατούν να εισπράξουν τις συνδρομές τους κι έχουν περιέλθει σε οικονομική ένδεια σε ό,τι αφορά την κάλυψη των οικονομικών αναγκών και υποχρεώσεών τους (ενοίκια, λογαριασμοί κλπ).

Αν η πολιτεία (κυβέρνηση, περιφέρειες, δήμοι) δεν συντρέξει τους πολιτιστικούς φορείς σ’ αυτή τη δύσκολη περίοδο, χορηγώντας λ.χ. ένα έκτακτο οικονομικό βοήθημα, είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο πως οι περισσότεροι απ’ αυτούς θα οδηγηθούν, αναγκαστικά, σε παύση της λειτουργίας και σε διάλυσή τους! Αυτό σημαίνει πως μετά την πανδημία θα βρεθούμε σε μια περίοδο πολιτιστικής νέκρας από την οποία θα δυσκολευτούμε να εξέλθουμε εφόσον οι κινητήριοι μοχλοί του πολιτισμού θα έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας!

Τώρα, λοιπόν, προτού να είναι αργά, η κυβέρνηση, οι περιφέρειες και οι δήμοι, θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν το μέγεθος και την έκταση του προβλήματος, που αφορά τη διάσωση των πολιτιστικών φορέων, και πάρουν μια σειρά μέτρων οικονομικής ενίσχυσής τους ώστε να επιβιώσουν από τη λαίλαπα της πανδημίας και να βρεθούν έτοιμοι στο μετερίζι της πολιτιστικής επαναλειτουργίας όταν η κατάσταση θα έχει ομαλοποιηθεί. Είναι πράγματι κρίμα, συλλογικοί φορείς με μακρόχρονη ιστορία και μεγάλη προσφορά στον πολιτισμό του τόπου μας, να βρεθούν στη λυπηρή θέση να βάλουν τέλος στη λειτουργία τους. Οι ιθύνοντες, που συχνά συναγωνίζονται εαυτούς και αλλήλους “στα εύκολα τα λόγια τα μεγάλα”, καλούνται να αποδείξουν, άμεσα, το ειλικρινές κι έμπρακτο ενδιαφέρον τους για τους ανθρώπους και τους φορείς του πολιτισμού, ειδάλλως θα φέρουν ακέραιη την ευθύνη για όποια δυσμενή εξέλιξη.