Τύπος και εξουσία

γράφει ο Βαγγέλης Μητράκος


Ο Τύπος (έντυπος και ηλεκτρονικός) είναι πρώτα λειτούργημα και μετά επιχείρηση. Με όμοιο τρόπο και οι ιδιοκτήτες των πάσης φύσεως ΜΜΕ πρέπει πρώτα να είναι λειτουργοί και ύστερα επαγγελματίες-επιχειρηματίες.

Δυστυχώς, μέσα στη μακραίωνη διαδρομή του ο Τύπος κατάφερε να ακυρώσει την καθοριστική του συνδρομή και προσφορά στις μεγάλες κοινωνικές και ιστορικές αλλαγές που συντελέστηκαν στον πλανήτη και να έχει δημιουργήσει στην κοινωνία, σήμερα, τη θεμελιωμένη αντίληψη ότι δεν λειτουργεί, πλέον ως “κεντρί της δημοκρατίας” και “ξυπνητήρι της κοινωνίας” αλλά ως στυλοβάτης εξουσιών, συμφερόντων, παρασκηνιακών διαδικασιών και στημένων παιχνιδιών, που ζημιώνουν το γενικό συμφέρον και ωφελούν τα “αφεντικά” κι εκείνους που διαθέτουν τον “κακό Τύπο”. Και φυσικά πάντα στον πυρήνα αυτής της μετάλλαξης δεν μπορεί να βρίσκεται άλλο από τον οικονομικό παράγοντα και το προσωπικό όφελος.

Στα χρόνια του Χαρίλαου Τρικούπη είχε εκτοξευθεί κατά του πρωθυπουργού η προειδοποίηση – απειλή: “ή υπουργό με κάνεις ή εφημερίδα βγάζω”…, που αποτελεί την επιτομή της σκοτεινής πλευράς του Τύπου, μια φράση που έκτοτε όχι μόνο δεν έχασε την αρνητική πολιτική της επικαιρότητα αλλά αντίθετα την ενίσχυσε. Βεβαίως, η συμπεριφορά αυτή του κακού Τύπου δεν ξεκινά μόνο από τους ανθρώπους του αλλά και από τους πολιτικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες, οι οποίοι έχουν την “χαρισματική” ικανότητα να διακρίνουν τους ευάλωτους του χώρου και να τους δελεάζουν με τα γνωστά δολώματα, στα πλαίσια της αντίληψης του κατεστημένου ότι: “Καλός Τύπος είναι ο ελεγχόμενος Τύπος”.

Σήμερα, στην εποχή του internet και της πληροφορικής, της ελεύθερης τηλεόρασης και της ιδιωτικής ραδιοφωνίας, η κατάσταση έχει κυριολεκτικά εκτροχιαστεί: Κανείς, πλέον, δεν μπορεί να προσδιορίσει με ακρίβεια, πόσα και ποια ΜΜΕ και με ποιους τρόπους έχουν επιλέξει τη “σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού”, σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο.

Μόνο οι πολίτες που εξακολουθούν ακόμα να διαθέτουν γνώση, κρίση κι ελευθερία σκέψης και συνείδησης και είναι απαλλαγμένοι από παρωπίδες και από πολιτικές νοοτροπίες του “μαντριού” και του “πρόβατου που ακολουθεί τον τσοπάνη”, μπορούν (και το κάνουν) να διαχωρίζουν “τα ξερά από τα χλωρά”, να φτάνουν σε συμπεράσματα αξιολογώντας στάσεις, πρακτικές και λειτουργίες και να καταλογίζουν ευθύνες, οι οποίες, δεν μπορεί, κάποια στιγμή θα “πληρωθούν” (και πρέπει να πληρωθούν) σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο.

Τα ΜΜΕ, όπου γης, που επέλεξαν να πουλήσουν την ελευθερία τους έναντι οποιουδήποτε τιμήματος θα πρέπει να έχουν υπ’ όψιν τη ρήση του νομπελίστα συγγραφέα Αλμπέρ Καμύ:

“Ο ελεύθερος Τύπος μπορεί να είναι είτε καλός, είτε κακός, αλλά χωρίς ελευθερία, είναι απόλυτα βέβαιο, ότι ο Τύπος δεν μπορεί να είναι οτιδήποτε άλλο από κακός.”