17 Νοεμβρίου 2020: 47 χρόνια μετά… η Ελλάδα κι ο λαός και πάλι στον γύψο!

Μνήμῃ Μανώλη Γλέζου

γράφει ο Παναγιώτης Γ. Μ. Σταματόπουλος, Εκπαιδευτικός ΠΕ 02 – ΠΕ 78


Στις 27 Φεβρουαρίου 1943 φεύγει από τη ζωή ο μεγάλος έλληνας ποιητής και ο σπουδαιότερος ίσως εκπρόσωπος της Γενιάς του 1880, ο Κωστής Παλαμάς. Την επόμενη ημέρα, στις 28 Φεβρουαρίου, μεσούντων του β’ παγκοσμίου πολέμου και της κατοχής, ο αθηναϊκός λαός αψηφά τους γερμανούς και συγκεντρώνεται στο α’ νεκροταφείο Αθηνών, για να αποτίσει το ύστατο χαίρε στον ποιητή. Η κηδεία του γέρο-Παλαμά μετατρέπεται, έτσι, σε μία παλλαϊκή αντικατοχική εκδήλωση. Ο πνευματικός κόσμος της Ελλάδας είναι παρών, ενώ ο ΕΑΜίτης ποιητής Άγγελος Σικελιανός σημαίνει το εγερτήριο και ομόθυμο σάλπισμα: “Σε αυτό το φέρετρο ακουμπάει η Ελλάδα” (Άγγελος Σικελιανός, “Ηχήστε οι Σάλπιγγες”).

Την 1η Νοεμβρίου 1968 πεθαίνει ο Γεώργιος Παπανδρέου. Κατά την άφιξη της σορού στο παρεκκλήσιο της Μητροπόλεως οι εκεί συγκεντρωμένοι νέοι ξεσπούν σε χειροκροτήματα και συνθήματα (“Παπανδρέου-Δημοκρατία”), τα οποία ταράζουν την “ησυχία” της χούντας. Στις 3 Νοεμβρίου 1968 η κηδεία του Γέρου της Δημοκρατίας αποτέλεσε την πρώτη μαζική διαδήλωση κατά της δικτατορίας των συνταγματαρχών της 21ης Απριλίου 1967. Την πομπή ακολουθεί μία πραγματική λαοθάλασσα 300 χιλιάδων ανθρώπων, “το μέγα πλήθος με το μέγα πάθος” κατά τη δική του έκφραση, με δύο να είναι τα κυρίαρχα συνθήματα (“Παπανδρέου-Δημοκρατία-114” και “Τί τα κάνατε τα όχι μας;”). Με τα συνθήματα αυτά, και δη με το τελευταίο, οι διαδηλωτές αμφισβήτησαν το αποτέλεσμα του πρώτου από τα δημοψηφίσματα που διενήργησε η χούντα, του δημοψηφίσματος της 29ης Σεπτεμβρίου 1968 για το νέο σύνταγμα κατά το οποίο η στρατιωτική δικτατορία παρουσίασε το συνηθισμένο για ολοκληρωτικά καθεστώτα ποσοστό του 92,21% υπέρ του ΝΑΙ, το οποίο προπαγάνδιζε με όλα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης της εποχής. Ο αθηναϊκός λαός, λοιπόν, με αφορμή τον θάνατο και την κηδεία του Γεωργίου Παπανδρέου προβάλλει και πάλι τα δημοκρατικά και φιλελεύθερα ιδεώδη του.

Τρία σχεδόν χρόνια αργότερα, στις 20 Σεπτεμβρίου 1971 πεθαίνει ένας άλλος μεγάλος έλληνας ποιητής, εκπρόσωπος της Γενιάς του 1930, ο νομπελίστας (1963) Γεώργιος Σεφέρης. Και πάλι ο αθηναϊκός λαός σε μία ακόμη πράξη αντίστασης διατρανώνει το ανάστημά του. Η κηδεία του ποιητή, στις 22 Σεπτεμβρίου, θα είναι πάνδημη και θα λάβει αντιδικτατορικό χαρακτήρα. Στη νεκρώσιμη πομπή προς το α’ νεκροταφείο Αθηνών, μπροστά στην Πύλη του Αδριανού, το πλήθος σταματά την κυκλοφορία και αρχίζει να τραγουδά το απαγορευμένο τραγούδι του Μίκη Θεοδωράκη σε στίχους του Γεωργίου Σεφέρη “Άρνηση” (“Στο περιγιάλι το κρυφό”, όπως είναι πιο γνωστό). Στις 23 Σεπτεμβρίου δημοσιεύεται στην εφημερίδα “Το Βήμα” το τελευταίο ποίημα του Γιώργου Σεφέρη “Επί Ασπαλάθων”, που έγραψε στις 31 Μαρτίου 1971 και αποτελεί μία ακόμη καταγγελία κατά της δικτατορίας.

Εφέτος, στις 30 Μαρτίου 2020, σε ηλικία 97-98 ετών, πεθαίνει ο ήρωας της ελληνικής εθνικής αντίστασης και το αιώνιο εφηβικό σύμβολο της ελληνικής αριστεράς, ο Μανώλης Γλέζος. Κορυφαία στιγμή του βίου του, αλλά και κορυφαία αντικατοχική πράξη ήταν, όταν τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαΐου 1941 ο Μανώλης Γλέζος και ο Απόστολος Σάντας κατέβασαν από την Ακρόπολη τη σβάστικα της ναζιστικής Γερμανίας του γ’ Ράιχ, κερδίζοντας τον παγκόσμιο θαυμασμό. Ηγετική φυσιογνωμία της αριστεράς, διώχθηκε επανειλημμένα για την πολιτική του δράση και παρέμεινε κρατούμενος, φυλακισμένος ή/ και εξορισμένος για 16 χρόνια σε ολόκληρη τη ζωή του. Εν μέσω πανδημίας, καραντίνας και lockdown, η κηδεία του τελευταίου παρτιζάνου τελέστηκε την 1η Απριλίου σε στενό οικογενειακό κύκλο στο α’ νεκροταφείο Αθηνών, χωρίς τα κύματα λαού να του απευθύνουν το τελευταίο αντίο, όπως του έπρεπε. Τίμιος και τιμημένος, μα μόνος, συνάντησε την αιωνιότητα. Άλλες εποχές, άλλοι καιροί, άλλος λαός!

Επτά και πλέον μήνες μετά τον θάνατο του Μανώλη Γλέζου, εν όψει της 47ης επετείου της 17ης Νοεμβρίου 1973, της επετείου του Πολυτεχνείου, η κυβέρνηση της ΝΔ και του Κυριάκου Μητσοτάκη και το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και ο υπουργός Μιχάλης Χρυσοχοΐδης περιστέλλουν για μια ακόμη φορά συνταγματικώς κατοχυρωμένα δικαιώματα και ελευθερίες. Πρόσχημα… ο SARS-CoV-2 και η πανδημία. Μέρος του πολιτικού και του νομικού κόσμου, καθώς και διεθνείς οργανισμοί, όπως η Διεθνής Αμνηστία, αντέδρασαν στη, χουντικής νοοτροπίας και προέλευσης, υπ’ αριθμόν 1029/8/18 (ΦΕΚ 5046 Β’/ 14-11-2020) απόφαση του αρχηγού της ΕΛΑΣ να απαγορευτούν όλες οι δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις, στο σύνολο της Επικράτειας για το διάστημα από τις 6.00′ της 15ης Νοεμβρίου έως και τις 21.00′ της 18ης Νοεμβρίου 2020, στις οποίες συμμετέχουν τέσσερα ή περισσότερα άτομα. Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων χαρακτήρισε “αντισυνταγματική” την απαγόρευση αυτή, θέτοντάς τη δηλαδή “εκτός συνταγματικού πλαισίου”, και τονίζοντας ότι “Η Πολιτεία οφείλει να προστατεύσει τη δημόσια υγεία μέσα στις συνθήκες της πανδημίας, χωρίς να υπερβαίνει τα όρια του Κράτους Δικαίου.”.

Μαζί με την αιματοβαμμένη επέτειο του 1985, στη διάρκεια της οποίας έπεσε νεκρός από σφαίρα αστυνομικού ο 15χρονος τότε μαθητής Μιχάλης Καλτεζάς, η επέτειος του 2020 θα μείνει στην ιστορία ως η κηλιδωμένη -από μία κυβερνητική απαγόρευση η οποία στερείται συνταγματικής νομιμότητας σε καιρούς μιας κατ’ επίφασιν πλέον Δημοκρατίας- μη-επέτειος… Η Ελλάδα το 2020 για μια ακόμη φορά στον γύψο.

Και, για να τελειώνουμε με την κυβερνητική προπαγάνδα και τη σπέκουλα: προφανώς και δεν είναι μέτρα στραμμένα προς την υγειονομική κατεύθυνση η καθολική απαγόρευση της κυκλοφορίας, η προπαγάνδα περί ατομικής ευθύνης και η διασπάθιση δημοσίου χρήματος σε μέσα μαζικής ενημέρωσης και άλλους σφέτερους και άλλα όμοια. Υγειονομικά μέτρα θα ήταν μεταξύ άλλων λ.χ. η πρόσληψη γιατρών και νοσηλευτών, η επίταξη ιδιωτικών ΜΕΘ, τα μαζικά τεστ, η πρόσληψη εκπαιδευτικών στα σχολεία και η εξεύρεση αιθουσών για τα μαθήματα των μαθητών και των μαθητριών της χώρας. Κανείς, άλλωστε, δεν αρνείται την ύπαρξη ή τη σοβαρότητα του SARS-CoV-2. Η διαχείριση του ιού, της νόσου και της πανδημίας, όμως, είναι ζήτημα πολιτικής βούλησης. Κι εν προκειμένω ανάγεται σε ζήτημα νεοφιλελεύθερης και ακροοδεξιάς πολιτικής.

Είναι για τους ανωτέρω λόγους πασίδηλο ότι ξημερώνουν ημέρες που θα ανακαλούν στον νου την κατοχή και τη χούντα. Για όλα όσα έπονται τόσο στην εποχή του κορονοϊού όσο κυρίως και στη μετά κορονοϊόν εποχή. Κι ο στόχος των κυβερνώντων είναι απλός: βία, αστυνομοκρατία, αστυνομική καταστολή, περιστολή δικαιωμάτων και ελευθεριών, παρακράτος, εξαθλίωση, φτωχοποίηση, καπιταλισμός, νεοακροδεξιά, νεοφιλελευθερισμός, νεοταξισμός. Το δείχνουν ανερυθρίαστα κι αναίσχυντα με κάθε τρόπο και σε κάθε επίπεδο: ακόμη και με την αστυνομική παρέμβαση, στις 13 Νοεμβρίου, στο Πολυτεχνείο και την Πανεπιστημιούπολη του Ζωγράφου, σε επίπεδο συμβόλων.

– Μαρία απ’ τη Σπάρτη… Ορέστη απ’ τον Βόλο… Πότε θα κάμει ξαστεριά;!